Hindistan’ın Madhya Pradeş eyaletine bağlı Ujjain kentinde, kökleri 14. yüzyıla dayanan tarihi Şahi Camisi yol genişletme projesinin kurbanı oldu. 2028 yılında düzenlenecek büyük Hindu hac festivali “Simhastha” hazırlıkları kapsamında 15 metrelik yol açmak isteyen yerel yönetimin yıkım kararı, cemaat ile güvenlik güçlerini karşı karşıya getirdi. Ağır iş makinelerinin ve dozerlerin tarihi mabede girmesini engellemek isteyen cami yönetimi, varılan zorunlu uzlaşma sonucunda yapının belirlenen çıkıntısını kendi elleriyle sökmek zorunda kaldı.
636 yıllık mabet: Sultanlık döneminin mirası
Ujjain’in tarihi ticaret merkezi Chatri Chowk bölgesinde, Gopal Tapınağı yakınlarında yer alan Şahi Camisi, İslami kaynaklara göre Malwa Sultanlığı döneminde 1390 yılında inşa edildi. Cami İmamı Muhammed İbrahim, yapının yaklaşık 636 yıllık bir geçmişe sahip olduğunu, kireç harcı ve ince yontulmuş siyah-kahverengi taşlarla geleneksel derin temel kazılmadan doğrudan zemine oturtulan ender bir mimari dokuyu barındırdığını belirtti. Cami, geçmişte hükümdarların ve idari heyetlerin cuma namazlarını kıldığı bir merkez olması sebebiyle “Şahi” (Kraliyet) adıyla anılıyordu.
Mahkeme itirazları reddetti, yüzlerce kişi nöbet tuttu
Ujjain Belediyesi, “2035 İmar Planı” ve 2028 Simhastha Festivali güzergahı doğrultusunda caminin bir kısmını kapsayan yıkım kararı aldı. 120 fitlik minaresi, namazgah bölümü ve türbesi bulunan caminin vakıf mülkü olduğunu belirten Müslüman temsilciler yargıya başvurdu. Ancak Madhya Pradeş Yüksek Mahkemesi, güzergah üzerindeki diğer tapınak ve yapıların da kamulaştırıldığını öne sürerek 9 Eylül’de itirazları reddetti.
Genişletilmiş mahkeme heyetinin duruşması öncesinde yüzlerce Müslüman cami avlusunda sabahlayarak nöbet tuttu. Dozerlerle bölgeye gelen polis ekipleri ile insan zinciri kuran cemaat arasında arbede yaşandı, güvenlik güçleri göstericilere göz yaşartıcı gaz ve coplarla müdahale etti.
Dozer girmesin diye gözyaşlarıyla söktüler
Gerilimin tırmanması üzerine cami idaresi eyalet yetkilileriyle zorunlu bir uzlaşıya vardı. İlk planda talep edilen 9,5 fitlik alan yerine, ibadethane haricindeki 3 fitlik çıkıntının bizzat cemaat tarafından sökülmesi kararlaştırıldı. Dozerlerin tarihi yapıyı tahrip etmesini önlemek amacıyla cami komitesi üyeleri, gözyaşları içinde balyoz ve aletlerle belirlenen kısmı kendi elleriyle yıktı.
Tüm Hindistan Meclis-i İttihat-ı Müslimin (AIMIM) Lideri Asaduddin Owaisi, Müslümanların Gandici bir pasif direniş sergilediğini belirterek hükümetin Vakıf Değişiklik Yasası üzerinden Müslümanlara ait ibadethane, türbe ve mezarlıkları kamulaştırma adı altında ellerinden almaya çalıştığını savundu. Ujjain’de 2025 yılında da festival alanı koridoru için çoğunluğu Müslümanlara ait birçok ev ve mabet yıkılmıştı.
