Yemen’de yakıt sübvansiyonlarının kaldırılmasına yönelik toplumsal tepkilerin ardından Husilerin (Ensarullah) eski Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih’e bağlı güçlerle ittifak kurarak başkent Sana’ya girmesinin üzerinden 12 yılı aşkın bir süre geçti. 2014 yılında başlayan bu süreç, ülkeyi farklı güç odaklarının kontrol ettiği etki alanlarına bölerken, 2026 yılı itibarıyla yeniden alevlenen çatışmalar Yemen’in askeri haritasını bir kez daha değiştirdi.
Sana’nın düşüşü ve bölgesel müdahale (2014-2019)
Husilerin 2014’te Sana’yı ele geçirmesinin ardından dönemin Cumhurbaşkanı Abdurabbu Mansur Hadi, 22 Ocak 2015’te istifa ederek bir ay sonra güneydeki Aden kentine geçti. Mart 2015’te Suudi Arabistan öncülüğündeki Arap Koalisyonu’nun uluslararası tanınırlığa sahip hükümeti yeniden iktidara getirmek amacıyla başlattığı müdahale, ülkedeki fiili bölünmeyi kalıcı hale getirdi.
Husiler geleneksel kaleleri Saada ve Sana’nın yanı sıra ülkeye gıda, yakıt ve insani yardım girişinin ana kapısı olan stratejik Hudeyde Limanı dahil kuzeybatı kentlerinin büyük bölümünü kontrol altına aldı. Hükümet güçleri ise Aden, Ebyen, Şebve, Lahic ve Dali gibi güney ve doğu vilayetlerinde hakimiyet kurdu.
İttifakların bozulması ve Stockholm Anlaşması
Aralık 2017’de eski müttefikleri Ali Abdullah Salih’i öldüren Husiler, kuzeydeki tek hakim güç haline geldi. Bir yıl sonra Birleşmiş Milletler arabuluculuğunda Hudeyde’de ateşkes için imzalanan Stockholm Anlaşması sahada tam olarak uygulanamadı. Ağustos 2019’da ise hükümet cephesinde çatlak oluştu ve Güney Geçiş Konseyi (GGK) Aden’i ele geçirdi. Taraflar Kasım 2019’da Suudi Arabistan’ın arabuluculuğunda Riyad’da güç paylaşımı anlaşması imzaladı.
Marib çatışmaları, 2022 ateşkesi ve Kızıldeniz süreci
2021 yılında kuzeydeki son hükümet kalesi olan petrol zengini Marib’e yönelen Husiler, kentin çevresindeki bazı ilçeleri alsa da Marib merkezini ve El-Vadi petrol sahasını ele geçiremedi. Ocak 2022’de hükümet güçleri, Amalika Tugayları’nın desteğiyle Şebve’yi geri alarak Husileri Marib’in güneyinden çıkardı.
Nisan 2022’de ülke genelinde kapsamlı bir ateşkes ilan edilirken, Cumhurbaşkanı Hadi yetkilerini Reşad el-Alimi başkanlığındaki Başkanlık Konseyi’ne devretti. Kasım 2023’te Gazze’deki savaşla eş zamanlı olarak Kızıldeniz’de ticari gemilere yönelik saldırılar başlatan Husiler, bölgesel gerilimin aktörü haline geldi.
2025 yılı sonunda güneyde yaşanan hareketlilikte ise Aralık 2025’te Hadramevt ve Mehra’yı kontrol altına alan Güney Geçiş Konseyi güçleri, Ocak 2026 başında hükümete bağlı Vatan Kalkanı güçlerinin Mukalla’ya ilerlemesiyle bu bölgelerden çekildi ve kontrol yeniden hükümete geçti.
2026’da ateşkesin çöküşü ve cephelerdeki son durum
28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasının ardından Husilerin İsrail’i hedef alması, 2022’den bu yana süren dört yıllık görece sükuneti sona erdirdi. 13 Temmuz 2026’da eski İran lideri Ali Hamaney’in cenazesinden dönen Husi heyetinin uçağının inişi sırasında Sana Havalimanı pistinin bombalanması, ülkede topyekun çatışma dönemini yeniden başlattı. Saldırıyı hükümet güçleri üstlenirken, olaydan Suudi Arabistan’ı sorumlu tutan Husiler ateşkesin bittiğini duyurarak Suudi Arabistan’a füze saldırıları düzenledi ve deniz ablukası ilan etti.
Güncel askeri kontrol haritası
2026 sonbaharı itibarıyla Yemen’deki askeri etki alanları şu şekilde şekillendi:
- Husilerin kontrolündeki bölgeler: Kuzeybatıdaki Sana, Saada, Amran, Hudeyde, Zamar, İbb, Mahvit, Beyda ve Hacca’nın büyük bölümü dahil olmak üzere 9 vilayet Husilerin elinde bulunuyor. Eylül 2026’da Muha’yı ve Kızıldeniz kıyısının büyük bölümünü ele geçiren Husiler, Taiz kentini kuzey, doğu ve batıdan kuşatma altına aldı ve Taiz’i geçici başkent Aden’e bağlayan hayati öneme sahip Turbe-Misrah yolunun bazı kesimlerini kesti.
- Hükümet ve Başkanlık Konseyi’nin kontrolündeki bölgeler: Geçici başkent Aden merkezli yönetim; güney ve doğudaki Lahic, Dali, Ebyen, Şebve, Hadramevt ve Mehra vilayetlerinin büyük kısmını elinde tutuyor. Hükümet güçleri ayrıca Sana’nın doğusundaki Marib kent merkezini ve Taiz kentinin güneybatısını kontrol etmeye devam ediyor.
Cevf, Marib, Cebel Sabr, Muha ve Babülmendep hattındaki Zübab çevresinde iki taraf arasındaki askeri hareketlilik ve cephe hattı değişimleri sürüyor.
