ABD merkezli Wall Street Journal (WSJ) gazetesinde Daniel Kiss ve Daniel Michaels imzasıyla yayımlanan kapsamlı analiz, ticari gemilere yönelik saldırıların tırmandığı Karadeniz’in bu yıl dünyanın en ölümcül deniz taşımacılığı güzergahı haline geldiğini ortaya koydu. Haberde, Rusya-Ukrayna savaşı ekseninde gerçekleşen saldırıların uluslararası ticaret yollarını felç etme noktasına getirdiği ve NATO’yu yeni bir güvenlik sınavıyla karşı karşıya bıraktığı vurgulandı.
Karadeniz’deki kayıplar Hürmüz Boğazı’nı aştı
Deniz güvenliği şirketi Ambrey, Türk Armatörler Birliği, MarineTraffic ve yerel makamların verilerine dayandırılan rapora göre, yıl başından bu yana Karadeniz’de ticari gemilere yönelik 300’ün üzerinde saldırı düzenlendi. Rus güçlerinin Ukrayna’dan gıda ürünleri taşıyan gemileri hedef alması ve Ukrayna’nın insansız hava araçlarıyla karşı saldırılar düzenlemesi sonucunda 30’dan fazla denizci hayatını kaybederken, 20’den fazla denizci de kayboldu.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) verileriyle yapılan kıyaslamada ise Şubat ayı sonunda patlak veren ABD-İran çatışmasından bu yana Hürmüz Boğazı ve çevresindeki sularda yaklaşık 130 saldırının meydana geldiği ve 25 denizcinin yaşamını yitirdiği kaydedildi.
Saldırılar NATO sularına sıçradı, gemi trafiği düştü
Çatışmaların yalnızca Rusya ve Ukrayna açıklarıyla sınırlı kalmayarak NATO üyeleri Romanya ve Bulgaristan’ın kara sularına yakın bölgelere yayıldığına dikkat çekildi. Geçtiğimiz Ekim ayında bu iki ülkenin kıyıları açıklarında 12 gemiye düzenlenen saldırıların yaklaşık yarısında ölü, kayıp veya yaralıların olduğu bildirildi. Avrupa liderleri, doğu kanadındaki hava sahası ihlalleri, siber saldırılar ve sabotajlarla eş zamanlı gerçekleşen bu olaylardan Moskova’yı sorumlu tutarken Rusya suçlamaları reddetti.
İstanbul Boğazı geçişlerinde sert düşüş
Artan güvenlik riskleri deniz ticaretini doğrudan vurdu:
- İstanbul Boğazı’ndan Karadeniz’e giriş yapan gemi sayısı Ekim ayında bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 41 azaldı.
- Boğazdaki çift yönlü toplam gemi geçişlerinde ise yüzde 38 oranında düşüş kaydedildi.
- Türkiye, Ukrayna, Rusya, Romanya, Bulgaristan ve Gürcistan limanları arasında çalışan ticari gemilerin saldırılardan korunmak amacıyla kıyı şeridine yakın rotaları izlediği belirtildi.
AB ve NATO’dan deniz güvenliği hamlesi
Afrika ve Orta Doğu ülkelerinin gıda tedariki açısından hayati önem taşıyan Ukrayna tahıl ihracatının ana güzergahı olan Karadeniz’deki gerilim üzerine Batı ittifakı harekete geçti. NATO üyesi ülkelerin bölgeye yönelik güvenlik desteğini artırdığı süreçte Avrupa Komisyonu da Karadeniz’de bir “Deniz Güvenliği Merkezi” kurulması çalışmalarını hızlandırdığını duyurdu.
