Hamas’ın, Gazze Şeridi’ndeki silahların toplanması, depolanması ve Filistinli bir teknokrat komiteye devredilmesini öngören 15 maddelik anlaşma taslağını kabul etmesi, savaşın seyrinde tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Ancak, İsrail yönetiminin savaşın başından bu yana temel hedef olarak sunduğu “silahsızlanma” şartı Hamas tarafından kabul edilmesine rağmen Tel Aviv yönetimi Gazze’den çekilmeye yanaşmıyor. Cezayir Araştırmalar Merkezi tarafından yayımlanan kapsamlı analiz, askeri kilitlenmenin artık silah meselesinden çıkarak İsrail’in bölgedeki kalıcı varlığına dönüştüğünü ortaya koyuyor.
Söz konusu anlaşma, ABD Başkanı Donald Trump’ın açıkladığı barış planının uygulama haritasını oluşturuyor. Hamas’ın Temmuz 2026 itibarıyla hükümet komitesini feshetmesi ve silahların teslimine onay vermesi, örgütün Gazze’deki idari ve askeri varlığının sona ermesi anlamına geliyor.
Hamas neden silah bırakmayı kabul etti?
Analize göre Hamas’ın bu tavizi vermesinde iki ana faktör etkili oldu:
-
Saha baskısı ve sivil kayıplar: İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nin %60 ila %70’ini işgal etmesi ve Ekim 2025 ateşkesine rağmen saldırıların sürerek binlerce sivilin hayatını kaybetmesi.
-
Müzakere kozlarının tükenmesi: Yaşayan İsrailli esirlerin teslim edilmesinin ardından Hamas’ın elindeki en güçlü baskı unsurunun ortadan kalkması.
Hamas yetkilileri, silahların imha edilmesi yerine teknokrat komite denetiminde depolanması ve çekilmeyle eş zamanlı yürütülmesi şartıyla silah teslimini kabul etti. Ancak bu adım, İsrail’in çekilme gerekçesini elinden almayı hedeflese de Tel Aviv’in tutumunu değiştirmedi.
İsrail’in tutumu: Şartlar değiştirildi, anlaşma reddedildi
Hamas’ın onayı ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun olumlu açıklamalarına rağmen, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu 5 günlük bir sessizliğin ardından anlaşmayı reddettiğini açıkladı. Tel Aviv yönetimi; silahların depolanması yerine tamamen imha edilmesini, İsrail ordusunun çekilmesinin silahsızlanma tamamlandıktan sonra başlamasını ve Türkiye ile Katar’ın denetim mekanizmasında yer almamasını talep etti.
Nitekim yürütülen temasların ardından Barış Konseyi metnindeki “eş zamanlı çekilme” ifadesini “önce silahsızlanma, sonra kademeli çekilme” şeklinde değiştirerek temel güvencelerden birini zayıflattı.
İsrail Gazze’de neden kalmak istiyor?
Savaştan sonra açıklanan dört ana hedefin (esirlerin kurtarılması, Hamas yönetiminin bitirilmesi, silahsızlanma ve güvenlik tehdidinin kaldırılması) büyük oranda gerçekleşmesine rağmen İsrail’in çekilmeyi reddetmesi üç temel nedene bağlanıyor:
-
İdeolojik Hedefler: Aşırı sağcı hükümetin Gazze’yi yeniden işgal etme ve 2005 öncesinde olduğu gibi Yahudi yerleşim birimleri kurma arzusu.
-
Güvenlik Doktrini: Gazze sınırında sivillerden ve altyapıdan arındırılmış geniş tampon bölgeler oluşturma stratejisi.
-
İç Siyaset ve Seçimler: Yaklaşan seçimler öncesinde Netanyahu’nun sağ seçmen nezdinde “çekilme” veya Filistin yönetimine devir görüntüsü vermekten kaçınması.
Sonuç olarak analiz, silahsızlanma şartının İsrail açısından bir hedef olmaktan çıkıp işgali kalıcı kılma bahanesine dönüştüğünü vurguluyor. Hamas silah masadayken dahi çekilmeyi kabul etmeyen Tel Aviv yönetiminin, Gazze’deki askeri varlığını kalıcı bir statüye oturtmayı amaçladığı ifade ediliyor.
