Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), ABD ve İsrail’in İran’a yönelik savaşının Somali’deki yerinden edilmiş kişilerin (sığınmacıların) acılarını daha da derinleştirdiğini ve Afrika ülkelerine yönelik kolera mücadele yardımlarını aksattığını duyurdu.
UNICEF, Somali’ye gönderilmek üzere hazırlanan 15,7 milyon dolar değerindeki hayat kurtarıcı malzemelerin (terapötik gıdalar, aşılar ve cibinlikler) akıbetinin bölgesel savaş nedeniyle belirsizliğe sürüklendiğini açıkladı. Somali’nin güneybatısındaki Ladan sığınmacı kampını ziyaret eden UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell, İran’daki savaşın kurumun sahadaki çalışmaları için “büyük bir şok” yarattığını belirtti.
Russell, “Bu durum, malzemeleri kolayca ulaştıramayacağımız ve yakıt maliyetlerinin çok yüksek olduğu anlamına geliyor. Zaten uçurumun kenarında olan çocukların daha fazla acı çekeceği yeni bir krizle karşı karşıyayız” dedi. BM yetkilileri, ulaşım maliyetlerinin yüzde 30 ila 60 oranında artabileceği, hatta bazı rotalarda iki katına çıkıp gecikmelerin yaşanacağı uyarısında bulundu.
Fon kesintileri ve iskelete dönen çocuklar
ABD’nin fon kesintileri nedeniyle geçen yıl Somali genelinde 400’den fazla sağlık ve beslenme merkezi kapatıldı. Associated Press’in (AP) kamp alanından geçtiği habere göre, ekinleri ve hayvanları yok eden kuraklıktan kaçarak sadece çocuklarıyla kampa sığınan aileler için durum giderek kötüleşiyor.
Kamp hastanesinin beslenme koordinatörü Liban Roble, sahadaki trajediyi şu sözlerle özetledi:
“Eskiden daha çok orta halli vakalar gelirdi. Ancak şimdi durumu son derece kritik, aşırı yetersiz beslenen ve adeta iskelete dönmüş çocuklar alıyoruz.”
Hastanedeki malzemelerin nisan ayının ortasına veya sonuna kadar ancak yeteceğini belirten Roble, yeni yardımlar ulaşmazsa daha fazla çocuğun öleceği uyarısında bulundu. Küresel açlık izleme örgütü Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması’nın (IPC) son verilerine göre, 2026 yılı içinde Somali’de 5 yaş altı 1,84 milyon çocuğun akut yetersiz beslenmeye maruz kalacağı öngörülüyor.
Kolera hayaleti ve Dubai’de mahsur kalan yardımlar
Reuters’a konuşan yardım yetkilileri, Afrika ülkelerine yönelik acil kolera tıbbi malzemelerinin İran savaşı kaynaklı bir “lojistik darboğaza” takıldığını belirtti. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC), Afrika için hazırlanan bazı kolera yardımlarının Dubai’de mahsur kaldığını bildirdi. Kurumlar, bu malzemeleri hava yoluyla (normalden %70 daha pahalıya) göndermeye veya alternatifler bulmaya çalışıyor.
Malzemelerin mayıs ayında başlayacak yağmur sezonundan önce Çad ve Sudan gibi kolera riski yüksek ülkelere ulaştırılması hayati önem taşıyor:
-
Mahsur Kalan Kitler: Sudan’daki savaştan kaçan mültecileri ağırlayan Çad’a gönderilecek aylık 3 bin kişi kapasiteli 5 adet kolera tedavi kiti ve Güney Sudan’a yönelik kolera çadırları şu an beklemede.
-
Zamanla Yarış: DSÖ yetkilisi Lorenzo Pezzoli, “Eğer bu patlayıcı hastalığı saatler veya günler içinde kontrol altına alacak kaynağınız yoksa, devasa çapta bir enfeksiyon yayılımı yaşanır” uyarısında bulundu.
IFRC, ABD-İsrail hava saldırılarıyla bağlantılı olarak İran’ın Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatmasının, alternatif hava ve kara yollarında rekabete, sıkışıklığa ve fahiş maliyet artışlarına yol açtığını vurguladı.
