İsrail Hava Kuvvetleri, 7 Ekim 2023 öncesinde Apache helikopter filosunu küçültmeyi ve filosundan birini kapatmayı planlıyordu. Ancak savaşın ardından geçen süreçte yaşanan lojistik ve operasyonel sıkıntılar, orduyu acil olarak en az 30 ile 50 arasında yeni Apache helikopteri tedarik etme arayışına itti.
Hava savunma konseptinde hayalet savaş uçakları ile insansız hava araçlarına öncelik veren İsrail askeri yönetimi, sahadaki yoğun çatışmaların ardından helikopter filosunun yaşlandığı ve yetersiz kaldığı gerçeğiyle yüzleşti.
Yaşlanan filo ve lojistik yetersizlik
İsrail ordusunun elindeki Apache helikopterlerinin büyük bir kısmı onlarca yıllık geçmişe sahip. AH-64D “Saraf” modellerinin yaşı 10 ile 25 yıl arasında değişirken, AH-64A “Peten” modelleri ise 25 yılı aşkın süredir hizmet veriyor.
İsrail’in dünya üzerinde AH-64A modelini kullanan tek ülke olarak kalması, yedek parça teminini ve teknik bakımı neredeyse imkansız hale getirdi. 7 Ekim sabahı sadece 4 helikopterin kalkışa hazır olması, küçülme kararlarının hava savunmasında yarattığı güvenlik açığını gözler önüne serdi.
ABD’ye bağımlılık ve bütçe engeli
İsrail, hava gücünü takviye etmek için ABD’den acil kodlu helikopter talebinde bulundu. ABD Dışişleri Bakanlığı, 30 adet AH-64E Apache helikopterinin satışı için yaklaşık 3,8 milyar dolarlık olası bir pakete onay verdi. Ancak tedarik süreci iki temel engelle karşı karşıya kaldı:
-
Üretim Hattı Yoğunluğu: Üretici firma Boeing’in ABD ordusu için devam eden siparişleri nedeniyle İsrail’e üretim hattında öncelik tanınmadı.
-
Finansal Gecikmeler: İsrail Maliye Bakanlığı’nın bütçe onayını geciktirmesi, teslimat sürelerinin ötelemesine ve maliyetlerin artmasına yol açtı.
Ağır nakliye filosunda da benzer tablo
Aynı kriz, İsrail’in “Yasur” (CH-53) ağır nakliye helikopteri filosunda da yaşanıyor. 50 yıldan eski olan bu helikopterleri değiştirmek amacıyla ABD ile yapılan CH-53K anlaşmasında ilk teslimatların 2026 yılı yerine 2028’e ertelendiği bildirildi.
İsrail güvenlik yetkilileri, yaşanan bu aksaklıkların ordunun ABD üretimine ve mali yardımlarına olan kritik bağımlılığını bir kez daha ortaya koyduğunu belirtiyor. Hava kuvvetlerindeki mevcut açığı kapatmanın ve teslimat süreçlerini tamamlamanın yıllar alabileceği değerlendiriliyor.
