İsrail, 7 Ekim 2023 sonrasında Orta Doğu’yu sarsan savaşların ve köklü dönüşümlerin gölgesinde 27 Ekim 2026 genel seçimlerine hazırlanıyor. Al Jazeera Araştırma Merkezi tarafından yayımlanan ve araştırmacı Şefik Şukayr imzasını taşıyan analiz; yaklaşan sandık yarışının salt Binyamin Netanyahu’nun siyasi geleceğini oylamaktan öte, 7 Ekim sonrası Orta Doğu’nun jeopolitik mimarisini ve İsrail’in devlet niteliğini tayin edecek stratejik bir dönüm noktası olduğunu ortaya koyuyor.
Analize göre süreç, birbiriyle iç içe geçmiş iki ana anlatının çatışması üzerinden şekilleniyor: İsrail sağının askeri güçle dayattığı “İkinci Kuruluş” vizyonu ve Washington yönetiminin askeri kazanımları bölgesel bir entegrasyona tahvil etmek isteyen “yeni bölgesel düzen” projesi.
“İkinci Kuruluş” ve ucu açık tam zafer doktrini
7 Ekim saldırısının ardından başlatılan askeri harekatlar, Tel Aviv yönetimince sadece sarsılan caydırıcılığı onarma hamlesi olarak değil, 1948’deki “Birinci Kuruluş”un yarım bıraktığı sınır ve güvenlik meselelerini nihayete erdirme fırsatı olarak kodlandı. Netanyahu’nun çatışmaları “İkinci Bağımsızlık Savaşı” olarak nitelemesi, güvenlik sınırlarının zor yoluyla baştan çizilmesini amaçlayan doktrinin omurgasını oluşturdu.
Bu anlayış, Gazze’nin insansızlaştırılması ve yeniden yerleşime açılması tartışmalarından Batı Şeria’nın ilhakına kadar genişleyen bir stratejiye dönüştü:
- Knesset kararları: İsrail Parlamentosu, Temmuz 2024’te Filistin devletinin varoluşsal tehdit sayıldığına dair tasarıyı 68 oyla kabul etti.
- Egemenlik hamlesi: Temmuz 2025’te ise 71 milletvekilinin desteğiyle Batı Şeria ve Ürdün Vadisi’ndeki yasa dışı yerleşimlerin İsrail egemenliğine alınması çağrısı onaylandı. Likud milletvekili Dan Illouz bu yaklaşımı “Egemenlik, zaferin ta kendisidir” sözleriyle tescilledi.
Ancak askeri tehdidin ucu açık şekilde genişletilmesi, savaşın ne zaman ve hangi diplomatik kazanımla sona ereceğine dair bir bitiş çizgisi bırakmıyor; askeri güç kullanımını daimi kılıyor.
Washington’un tezi: “İsrail’i kendisinden kurtarmak”
İsrail’in ucu açık askeri hedeflerine karşılık ABD yönetimi, askeri kuvvetin siyasi bir noktada durdurulmasını ve sahadaki kazanımların diplomatik bir mimariye dönüştürülmesini savunuyor. Joe Biden döneminde İbrahim Anlaşmaları’nın Suudi Arabistan hattıyla tahkim edilmesi ve bölgesel ekonomik koridorlar üzerinden İsrail’in entegrasyonu hedeflenirken; ikinci dönemini sürdüren Donald Trump yönetimi de askeri üstünlüğün kalıcı bir siyasi çerçeveye oturtulması arayışını devam ettiriyor.
Şam’da Esed rejiminin Aralık 2024’teki çöküşü, Hizbullah’ın geriletilmesi ve İran’ın bölgesel vekil ağlarının zayıflaması; Washington’un gözünde güç kullanımından siyasi ve ekonomik mimariye geçiş için uygun bir zemin oluşturdu. ABD perspektifinde “İsrail’i kendisinden kurtarmak”, askeri başarıların siyasi ufuksuzluk nedeniyle heba edilmesinin önüne geçmek ve Tel Aviv’i Arap dünyasıyla güvenlik-ticaret ortaklığına bağlamak anlamına geliyor.
Sandıktan çıkacak hükümetin tarihi kararı
27 Ekim 2026 seçimleri, sadece Başbakanlık koltuğuna kimin oturacağını değil, İsrail’in askeri gücünün nerede duracağını belirleyecek.
Netanyahu’nun yeniden iktidara gelmesi halinde “İkinci Kuruluş” söylemi doğrultusunda askeri hedeflerin genişlemeye devam etmesi beklenirken; Gadi Eisenkot liderliğindeki olası bir alternatif koalisyonun askeri kazanımları bölgesel diplomasiye tahvil etme noktasına daha yakın durabileceği değerlendiriliyor. Tahran yönetiminin özellikle Lübnan ve Yemen ekseninde direncini koruma çabaları sürerken, kurulacak yeni hükümetin askeri güçten siyasete geçiş çizgisini nereye çekeceği tüm Orta Doğu’nun kaderini tayin edecek.
