İsrail’in yerleşim politikaları artık yalnızca işgal altındaki Batı Şeria ve Gazze Şeridi ile sınırlı kalmayıp, komşu ülke topraklarını da kapsayacak şekilde genişliyor. ABD medyasında yer alan analiz ve haber raporları, radikal İsrailli grupların Suriye’nin güneyinde yasadışı yerleşim birimleri kurmak amacıyla sınırı geçme girişimlerini artırdığını ortaya koyuyor.
Söz konusu hamleler, İsrail’in bölgedeki varlığını bürokratik, askeri ve sivil araçlarla kalıcı hale getirme stratejisinin yeni bir safhaya geçtiğini gösteriyor.
Batı Şeria ve Gazze’de sistematik ilhak süreci
Akademisyen Muhammed Eyyub’un “National Interest” dergisinde yayımlanan analizine göre, İsrail hükümetinin Batı Şeria’daki uygulamaları geçici bir askeri işgalin ötesine geçerek Filistin toplumunun yapısını dağıtmayı hedefliyor. Resmen ilhak ilan edilmese de yol ağları, askeri bölgeler, yıkım kararları ve yasadışı yerleşim yerlerine verilen ruhsatlarla fiili bir ilhak yürütülüyor.
Şubat 2026’da yürürlüğe giren yeni düzenlemeler ve Temmuz ayında İsrail Güvenlik Kabinesi’nin (Kabinet) 34 yeni yerleşim yeri için ayırdığı 434 milyon dolarlık bütçe bu sürecin en somut adımları arasında gösteriliyor. Maliye Bakanı Bezalel Smotrich döneminde onaylanan yerleşim yeri sayısı 100’ü aşarken, Birleşmiş Milletler (BM) verileri yerleşimci şiddetinin de son bir yılda rekor seviyeye ulaştığını doğruluyor.
Gazze’ye dönüş ve zorunlu göç politikası
Gazze Şeridi’nde ise yerleşim birimlerinin yeniden kurulması fikri, İsrailli yetkililerin “gönüllü göç” adı altında yürüttüğü söylemlerle destekleniyor. Analistler, Gazze’deki fiziksel yıkım ve sürekli yerinden edilme ile Batı Şeria’daki askeri baskı ve yerleşimci şiddetinin aynı stratejik amaca hizmet ettiğini vurguluyor: Filistinlileri yaşanamaz hale gelen alanlardan ayrılmaya zorlamak.
Suriye sınırında radikal grupların “Ruvad Başan” eylemleri
Associated Press (AP) tarafından aktarılan bilgilere göre, yerleşimci hareketler gözlerini Suriye topraklarına dikmiş durumda. Kendilerini Tevrat’taki “Başan” bölgesine atıfla “Ruvad Başan” (Başan Öncüleri) olarak adlandıran aşırı sağcı bir grup, Suriye’nin güneybatısındaki Kuneytra, Dera ve Süveyda bölgelerinde yerleşim noktaları oluşturmak için sınır ihlalleri gerçekleştiriyor.
Grup üyelerinin sınır ötesine yaptığı sızmalar sırasında ilginç bir olay da yaşandı. İsrail ordusunun gece vakti Suriye içinde tespit ettiği grubu hedef almak üzereyken, kişilerin radikal Yahudiler olduğunu fark etmesi üzerine hava saldırısını son anda iptal ettiği bildirildi.
Suriye’de insani koridor ve güvenlik kılıfı
Grup liderlerinden Amos Azaria, hedeflerinin Kuneytra ve çevresinde ilk yerleşim odaklarını kurarak İsrail hükümetinin gelecekte bu noktaları meşrulaştırmasını sağlamak olduğunu ifade ediyor. Gruplar, Sünni nüfusun yaşadığı alanları boşaltarak Süveyda’daki Dürzi topluluğuna uzanan bir koridor oluşturmayı ve bu yolla Golan Tepeleri’nin güvenliğini artırmayı savunsalar da, İsrail ordusunun şu ana kadar bu kişileri sınırdan uzak tuttuğu belirtiliyor.
Suriye yönetimi yerleşimci grupların sızma girişimlerine ilişkin resmi bir açıklama yapmazken, İsrail kuvvetlerinin Suriye topraklarından tamamen çekilmesi yönündeki uluslararası çağrılarını sürdürüyor.
