Yemen’de iç savaş patlak vermeden önce gün batımıyla birlikte sessizliğe gömülen küçük bir yerleşim yeri olan Marib, bugün yüz binlerce sığınmacının akınıyla çehresi tamamen değişen, hareketli ve genişleyen büyük bir merkeze dönüştü. Cephe hatlarında askeri gerilimin yeniden tırmanışa geçtiği kritik bir süreçte dahi kentin cadde ve pazarları, savaşın getirdiği yıkıma inat normalleşme çabasıyla atan hayat temposunu korumaya çalışıyor. Farklı vilayetlerden kaçarak kente sığınan Yemenliler, yeni ticari ve sosyal ağlar kurarak Marib’in kentsel ve demografik yapısını yeniden şekillendiriyor.
Kentin yaşadığı bu dönüşümün en somut simgelerinden biri, sokakları saran nitelikli kahve kokularının yükseldiği modern kafeler oldu. Suudi Arabistan’dan dönen genç bir girişimcinin küçük bir büfeyle başlatıp ikinci şubesini açtığı kahve dükkanı, farklı coğrafyalardan gelen Yemenlilerin ortak buluşma noktası haline geldi. Masalarda siyaset, cephe haberleri, göç hikayeleri ve ekonomik darboğaz konuşulurken, arka planda herkesin tek bir ortak arzusu yankılanıyor: Çatışmaların sona ermesi ve barış dolu, istikrarlı bir yaşamın yeniden kurulması.
Çatışmalara rağmen eğitime ve ticarete devam
Havadan çekilen görüntüler, Marib’in derme çatma kampların ötesine geçerek geniş bir yapılaşma ve imar sürecinden geçtiğini gözler önüne seriyor. Cephelerden gelen yoğun çatışma haberlerine rağmen çarşılar canlılığını korurken, üniversite öğrencileri amfilerde ders başı yaparak gelecek hayallerinden vazgeçmiyor. Gençler, son askeri tırmanışın yarattığı tedirginliğe rağmen temel hizmetlerin aksamaması ve hayatın durmaması için gösterdikleri çabanın bir tür sivil direnç olduğunu ifade ediyor.
Sokaklardaki kalabalığın arasında ise savaşın ağır izleri açıkça görülüyor. Koltuk değnekleriyle yürüyen yaralı gaziler, cephedeki akrabalarından haber bekleyen aileler ve yeniden yerinden edilme endişesi taşıyan sığınmacılar, kentin taşıdığı psikolojik yükü yansıtıyor.
2022 ateşkesi sonrası tırmanış endişesi
Kentin sakinleri, son gerilimin önceki savaş dönemlerinden daha farklı ve ağır bir psikolojik etki yarattığına dikkat çekiyor. 2022 yılındaki ateşkesten bu yana sağlanan görece sakinlik ortamında aile düzenini yeniden kurmaya çalışan halk, 12 yıllık savaş alışkanlığına rağmen çatışmaların yeniden alevlenmesini derin bir hayal kırıklığıyla karşılıyor.
Marib, bir yandan sınırlarına dayanan yeni göç dalgalarını ağırlamaya çalışırken diğer yandan mevcut istikrar kırıntılarını koruma mücadelesi veriyor. Üniversite sıralarından pazar tezgahlarına, sokak aralarından kahvehanelere kadar her noktada hayatın ritmini korumaya çalışan Marib halkı, savaş ve sürgün gölgesinden uzak, kalıcı bir barışın tesis edileceği günlerin hayalini kuruyor.
