Suriye Dışişleri Bakanı Esad eş-Şeybani, Manama Diyaloğu 2026 Konferansı’nın 22. oturumu kapsamında düzenlenen bölgesel güvenlik oturumunda kritik açıklamalarda bulundu. Şam yönetiminin savunma odaklı Mekke İttifakı’na katılım ihtimalini resmi olarak masaya yatırdığını duyuran Şeybani; sınır güvenliği, bölgesel iş birlikleri ve İsrail’in askeri müdahalelerine ilişkin son durumu paylaştı.
Konferanstaki hitabında Şeybani, “Şu anda Suriye’nin Mekke İttifakı’na katılımını değerlendirmek üzere istişareler ve görüşmeler yürütülüyor” ifadelerini kullanarak yeni güvenlik mimarisine dahil olma niyetini teyit etti.
İsrail saldırıları ve 1974 anlaşması çağrısı
Bakan Şeybani, Suriye topraklarının iki yıldan kısa bir süre zarfında binden fazla İsrail saldırısına maruz kaldığını ve bu saldırılarda onlarca kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Egemenlik haklarının her gün çiğnendiği bir ortamda sınır kontrolü ve silahların tek elde toplanması taleplerinin çelişki barındırdığını vurgulayan Şeybani, sahadaki dengeler konusunda net bir çağrıda bulundu.
İsrail ordusunun 8 Aralık 2024 öncesindeki hatlara çekilmesi gerektiğini belirten Şeybani, 1974 Kuvvetlerin Çekilmesi Anlaşması’nın (Disengagement Agreement) yeniden işletilmesini talep etti. Golan Tepeleri’nin Suriye toprağı olduğunun altını çizen Bakan, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1981 tarihli 497 sayılı kararının uluslararası alandaki temel hukuki dayanak olduğunu hatırlattı.
Ürdün ile ilişkiler ve sınır hattındaki iş birliği
Amman yönetiminin geçtiğimiz günlerde Dera kırsalında terör örgütü DEAŞ hedeflerine yönelik hava operasyonlarının ardından gündeme gelen iddialara değinen Şeybani, Suriye ile Ürdün arasında herhangi bir çatışma ya da sürtüşme bulunmadığını kaydetti. İki ülke arasındaki güvenlik, istihbarat ve askeri koordinasyonun eksiksiz sürdüğünü ifade eden Bakan, Beşar Esad rejiminin çöküşünün ardından kurulan ortak konseyin üçüncü toplantısını önümüzdeki ay icra edeceğini duyurdu.
Sınır güvenliğinin komşu ülkeler arasında kolektif bir sorumluluk olduğuna dikkat çekilen açıklamada; Irak, Lübnan ve Ürdün ile koordinasyonun güçlü tutulduğu, sınır aşan kaçakçılık şebekeleriyle mücadelenin istihbarat paylaşımı ve operasyonel uyum gerektirdiği aktarıldı.
Bölgesel güvenlik ve iç dengeler
Körfez bölgesinin istikrarını Suriye’nin milli güvenliğinin doğrudan bir uzantısı olarak nitelendiren Şeybani, füze ve insansız hava araçlarıyla yapılan her türlü saldırıyı kınadıklarını belirterek Körfez ülkeleri ile Ürdün’ün yanında yer aldıklarını ifade etti.
İç siyasete ve güvenlik reformlarına da değinen Dışişleri Bakanı, Şam yönetiminin DEAŞ karşıtı uluslararası koalisyona dahil olmasını “tarihi bir eşik” şeklinde tanımlayarak meşru silah kullanım tekelinin yalnızca devlette olduğunu vurguladı. Devrik rejim döneminde işlenen insan hakları ihlallerine yönelik yargı süreçlerinin başladığını belirten Şeybani, siyasi dönüşüm sürecinin ardından 3 milyon 700 bini aşkın Suriyelinin memleketine geri döndüğünü bildirdi.
