Küresel petrol piyasaları, Orta Doğu’daki askeri kriz ve stratejik geçiş noktası Hürmüz Boğazı’nda petrol tankerlerine yönelik art arda gelen saldırılar sebebiyle son 6 ayın en yüksek seviyesine tırmandı. Ekim ayının son işlem gününde hızlanan alımlarla birlikte uluslararası piyasalarda ham petrol fiyatları çift haneli aylık kazanımlara ulaştı.
Reuters verilerine göre, Brent petrol vadeli işlemleri cuma seansında yüzde 2,4 artış kaydederek varil başına 117,64 dolardan kapandı; gün içinde 118 dolar seviyesi test edildi. ABD Batı Teksas tipi (WTI) ham petrol ise yüzde 2,08 yükselişle 104,12 dolara ulaştı. Bu verilerle birlikte ekim ayında Brent petrol yüzde 13,6, WTI ise yüzde 15,2 oranında değer kazandı.
Boğazda en az 35 saldırı: Mayın ve füze iddiaları
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı ve çevresinde seyreden 4 petrol tankerinde yangın çıktığını, bazı gemilerin deniz mayınlarına çarptığını duyurdu. Eş zamanlı olarak Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) birimi, boğazdan çıkış yapan bir tankere şüpheli mühimmat isabet ettiğini ve Lavan Adası’nın güneyinde bir başka gemide yangın çıktığını, mürettebattan yaralanan olmadığını bildirdi.
İzleme platformlarının aktardığı verilere göre, ekim ayı boyunca Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nda gemileri hedef alan en az 35 ayrı saldırı kayıtlara geçti. Küresel petrol ticaretinin ana damarlarından biri olan boğazdaki ticari deniz trafiği, son haftalarda sınırlı bir toparlanma gösterse de kriz öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 70 altında kalmaya devam ediyor.
Diplomasi trafiğine rağmen askeri harekat endişesi
Yükselen tansiyona karşın ateşkes arayışları da hız kesmiyor. Katarlı arabulucu heyetin Tahran ile Washington arasında uzlaşı zemini aramak amacıyla yeniden temaslara başladığı, İran kanadına ABD Başkan Yardımcısı JD Vance imzalı çerçeve mektubunun iletildiği belirtiliyor.
Buna karşın piyasalar, 3 Kasım ABD Kongre ara seçimlerinin ardından İran’a yönelik doğrudan yeni bir hava saldırısı dalgasının başlayabileceği ihtimalini güçlü bir risk primi olarak fiyatlamayı sürdürüyor. Öte yandan Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’daki petrol altyapısını ve Aramco tesislerini hedef aldığını öne sürmesi, tedarik krizini derinleştiren unsurlar arasında yer alıyor.
Avrupa’ya fatura: 100 milyar euronun üzerinde ek maliyet
Tırmanan petrol fiyatları, enerji ithalatçısı sanayi ülkelerinde enflasyonist baskıları yeniden canlandırdı. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, bölgedeki savaş ve deniz yolu tıkanıklıklarının Avrupa kıtasına getirdiği doğrudan enerji maliyetinin 100 milyar euroyu (yaklaşık 112 milyar dolar) aştığını ifade etti.
Enerji uzmanları, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliği tam anlamıyla sağlanamadığı ve Orta Doğu’daki askeri çatışma riski bertaraf edilmediği sürece petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü seyrin küresel ekonomik toparlanmayı tehdit etmeye devam edeceğini kaydediyor.
