ABD siyaseti, 1 Mayıs tarihine kilitlenmiş durumda. 1973 tarihli “Savaş Yetkileri Yasası” uyarınca, Başkan’ın Kongre onayı almadan yürüttüğü askeri operasyonlar için tanınan 60 günlük yasal süre doluyor. Washington kulislerinde, Başkan Donald Trump’ın bu eşiği nasıl aşacağı ve yasama organı ile yürütme arasındaki güç savaşının nereye evrileceği tartışılıyor.
Savaş Yetkileri Yasası nedir? Vietnam Savaşı’nın ardından, başkanların tek başına savaş kararı almasını kısıtlamak amacıyla 1973’te kabul edilen bu yasa; herhangi bir askeri müdahalenin 60 gün içinde Kongre tarafından onaylanmasını şart koşuyor. Eğer onay çıkmazsa, Başkan’ın birlikleri geri çekmesi gerekiyor. Ancak Amerikan tarihi, barışçıl amaçlar veya “çatışma olmayan operasyon” tanımlamalarıyla bu yasanın defalarca baypas edildiği örneklerle dolu.
Trump yönetimi için kritik senaryolar Mevcut tabloda Trump yönetiminin önünde üç ana yol görünüyor:
- Ek süre talebi: Yasada yer alan “askeri zorunluluk” maddesine dayanarak 30 günlük bir ek süre istemek.
- Sıfırlama stratejisi: Mevcut ateşkesin askeri operasyonu teknik olarak bitirdiğini savunarak 60 günlük süreyi yeniden başlatmak.
- Anayasaya aykırılık iddiası: Başkan Yardımcısı JD Vance ve Senatör Lindsey Graham gibi isimlerin savunduğu üzere, yasanın başkanın “başkomutanlık” yetkisini kısıtladığı gerekçesiyle geçersiz olduğunu ilan etmek.
Tahran baskıdan memnun İran tarafı ise Washington’daki bu hukuki ve siyasi tıkanıklığı stratejik bir avantaj olarak görüyor. İranlı uzmanlar, 60 günlük sürenin dolmasının Trump üzerinde iç siyasi baskıyı artıracağını ve bunun Tahran’ın elini müzakere masasında güçlendireceğini savunuyor. Özellikle Kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde, savaşın meşruiyetinin tartışmaya açılması Trump için ciddi bir risk oluşturuyor.
Yargı müdahale eder mi? New York Times’ın analizine göre, konu yargıya taşınsa bile Amerikan mahkemeleri genellikle savaş yetkilerini “siyasi mesele” olarak görüp karar vermekten kaçınıyor. Bu durum, Kongre’nin onay vermemesi halinde bile Trump’ın savaşı sürdürmek için geniş bir manevra alanına sahip olduğunu gösteriyor. Ancak 1 Mayıs itibarıyla savaşın “yasal” zemini, Washington’da çok daha sert tartışmaların fitilini ateşleyecek gibi görünüyor.
