Suriye’nin kuzeyinde yıllardır kesintiye uğrayan uluslararası taşımacılık hatlarının yeniden canlanmasıyla birlikte, Türkiye ve Avrupa’dan çıkan ticari tırlar Suriye ve Ürdün üzerinden Körfez pazarlarına ulaşmaya başladı. Türkiye Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın açıkladığı verilere göre, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2025 yılında yüzde 45 artışla 3,75 milyar dolara ulaştı. 2026’nın ilk yarısında Türkiye’nin Suriye’ye ihracatı yüzde 26 artışla 1,28 milyar dolar olarak gerçekleşirken, nihai hedef 10 milyar dolar olarak belirlendi.
Sınır kapılarının genişletilmesi ve transit geçiş protokollerinin devreye girmesi, Suriye’yi yalnızca ikili ticaret pazarı olmaktan çıkarıp Avrupa-Körfez lojistik zincirinin stratejik kara köprüsü haline getirmeyi amaçlıyor.
Sınır kapılarında 24 saat kesintisiz operasyon
İki ülke arasındaki 6 sınır kapısında kapasite artırma çalışmaları sürerken, Nusaybin/Kamışlı kapısının açılması için de hazırlıklar yürütülüyor:
-
Bab el-Hava ve Bab es-Selame: İdlib ve Halep kırsalındaki kritik kapılar 24 saat esasına göre hizmet verirken; Ürdün sınırındaki Nasib ve Lübnan hattındaki Cedeydet Yabus kapılarıyla entegre edilerek transit koridor tamamlanıyor.
-
El-Rai (Çobanbey) Hacmi: Yılbaşından bu yana el-Rai kapısından 40 binden fazla ticari tır ve yaklaşık 1 milyon tonluk mal sevkiyatı gerçekleştirildi.
-
Genişletme Planı: Suriye Gümrük ve Kara Kapıları Genel İdaresi, Bab el-Hava kapısında transit akışını hızlandırmak ve bekleme sürelerini asgariye indirmek amacıyla 3 aylık modernizasyon ve genişletme projesini başlattı.
‘Dört Deniz’ vizyonu ve enerji altyapısı
Suriye’nin transit koridor olarak işlerlik kazanması, geçmişteki “Dört Deniz” gibi bölgesel entegrasyon projelerini ve enerji iş birliklerini yeniden gündeme taşıdı:
-
Transit ve Hızlı Gümrük: Medipol Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Deniz İstikbal, Türkiye’nin Orta Doğu ve Körfez pazarlarına erişiminde Suriye’nin en kritik transit geçiş kapısı olduğunu belirterek; rekabet gücünün yolların fiziki kalitesi, hızlı gümrük denetimi ve düşük lojistik maliyetlerle korunabileceğini vurguladı.
-
Enerji ve Yeniden İmar: Ticaret akışının sürdürülebilirliği için sınır hatları ile sanayi merkezlerinde elektrik ve doğal gaz altyapısının hızla ayağa kaldırılması gerekiyor. Enerji tedariki, fabrikaların çarklarını döndürmenin ve lojistik merkezleri canlandırmanın ön şartı olarak değerlendiriliyor.
Yetkililer, modern tarama sistemleri ve dijital takip altyapısıyla güvenlik denetimlerini aksatmadan kaçakçılığı önlemeyi ve ticari araçların sınırlarda bekleme süresini minimuma indirerek güzergahı kalıcı hale getirmeyi hedefliyor.
