Ürdün’den yüzyılın su hamlesi: İsrail bağımlılığı bitiyor mu

Ürdün, İsrail ile su krizi sürerken Kızıldeniz'den başkent Amman'a yılda 300 milyon metreküp su taşıyacak dev projeyi başlattı.

Ürdün'den yüzyılın su hamlesi: İsrail bağımlılığı bitiyor mu

Dünyanın en şiddetli su kıtlığı çeken ülkeleri arasında yer alan Ürdün, hem kronik su krizini aşmak hem de İsrail ile su tedariki konusunda yaşanan siyasi gerilimleri bertaraf etmek amacıyla tarihinin en büyük altyapı projesini hayata geçirdi. Akabe Körfezi’ndeki Kızıldeniz suyunu arıtarak başkent Amman’a taşıyacak olan 6,6 milyar dolarlık “Ulusal Su Taşıyıcı Projesi”, ülke genelindeki içme suyu ihtiyacının yaklaşık yüzde 40’ını tek başına karşılamayı hedefliyor.

Kızıldeniz’den başkente 417 kilometrelik dev hat

Kral II. Abdullah’ı temsilen Prens Faysal bin el-Hüseyin tarafından Ürdün-Avrupa Yatırım Konferansı kapsamında Akabe’de başlatılan proje, teknik kapsamıyla dikkat çekiyor. Su ve Sulama Bakanı Raid Ebu es-Suud’un paylaştığı verilere göre, Meridiam ve Suez konsorsiyumu ortaklığında yürütülecek çalışmalarda şu detaylar öne çıkıyor:

  • Üretim kapasitesi: Akabe Körfezi’nde kurulacak arıtma tesisiyle yılda 300 milyon metreküp içme suyu üretilecek.
  • İletim hattı: Arıtılan su, 417 kilometrelik boru hattı ve terfi istasyonları aracılığıyla deniz seviyesinden 1100 metre yüksekliğe pompalanarak Amman’a ulaştırılacak.
  • Yenilenebilir enerji: İşletme maliyetlerini düşürmek amacıyla elektrik ihtiyacının yüzde 30’unu karşılayacak 300 megavat kapasiteli güneş enerjisi santralleri kurulacak.

2030 yılı sonunda su pompalamaya başlaması planlanan dev tesisin mülkiyeti, işletmeye alınmasından 26 yıl sonra tamamen Ürdün hükümetine devredilecek.

İsrail ile su anlaşmazlığı ve su egemenliği hedefi

Projenin başlatılması, Tel Aviv yönetiminin Ürdün’e indirimli fiyatla ek su tedarikini öngören anlaşmayı yenilemeyi reddettiğine dair haberlerin gündemde olduğu bir döneme denk geldi. Gazze’ye yönelik saldırıların ardından gerilen ilişkiler nedeniyle, Temmuz 2021’de imzalanan ve yıllık 50 milyon metreküp ek su sağlayan anlaşmanın yenilenmesi çıkmaza girmişti.

Ürdün hükümeti, 1994 tarihli barış antlaşması kapsamındaki temel su haklarının sürdüğünü belirtirken, su güvenliğini siyasi şantajlara açık bırakmamak için alternatif planları devreye aldığını duyurdu. Ulusal Su Taşıyıcı Projesi’nin hedeflediği yıllık 300 milyon metreküplük kapasite, İsrail ile yapılan ek anlaşmadaki miktarın tam 6 katına karşılık geliyor. Eski Su Bakanı Hazım en-Nasır, bu projenin ülkeye dış baskılardan uzak bir su egemenliği kazandıracağını ve tarımsal sulama için yıllık 150 ila 200 milyon metreküp ek arıtılmış su imkanı yaratarak gıda güvenliğini de destekleyeceğini vurguluyor.

Kişi başına düşen su miktarı artacak ancak kriz sürecek

Su ve Sulama Bakanlığı Sözcüsü Ömer Selame, halihazırda ülkede kişi başına düşen yıllık su miktarının tüm kullanımlar dahil 60 metreküp seviyesinde olduğunu, bunun da 500 metreküp olarak kabul edilen “şiddetli su yoksulluğu” sınırının çok altında kaldığını belirtti.

Şebekedeki yüzde 41’lik kayıp-kaçak engeli

2030 yılında projenin devreye girmesiyle birlikte kişi başına düşen yıllık su miktarının 110 metreküpe çıkması ve birçok bölgede haftada bir güne kadar düşen şebeke suyu dağıtımının haftada üç güne yükselmesi bekleniyor. 23 uluslararası finans kuruluşu ve bağışçının desteğiyle finanse edilen proje, Akabe’de kurulacak 169 milyon dolarlık çelik boru fabrikası gibi yan yatırımlarla istihdama da katkı sağlayacak.

Bununla birlikte uzmanlar, mevcut şebekelerdeki yüzde 41’lik su kayıp-kaçak oranına dikkat çekiyor. Hükümet, üretilecek yeni suyun heba olmaması için boru hatlarını ve depoları yenilemeye yönelik 11 tamamlayıcı projeyi eş zamanlı olarak yürütüyor. Yetkililer, projenin su krizini tamamen bitirmeyeceğini ancak önümüzdeki 10-15 yıllık süreçte atılacak yeni adımlar için hayati bir temel oluşturacağını ifade ediyor.

Ürdün’den yüzyılın su hamlesi: İsrail bağımlılığı bitiyor mu
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

KAI ile Sohbet Et

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.