İsrail hükümeti, aralarında İngiltere, Fransa ve Kanada’nın da bulunduğu 12 Batılı ülkenin yasa dışı Yahudi yerleşim birimlerinde üretilen mallara ticari kısıtlama getirme kararının hemen ertesi günü, işgal altındaki Batı Şeria’da geniş çaplı yeni bir yerleşim hamlesi başlattı. Filistin Kurtuluş Örgütü’ne bağlı Ayrım Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Heyeti, İsrail Yüksek Planlama Konseyi Alt Komitesi’nin Batı Şeria genelinde toplam 1.670 yeni konut inşasını içeren 13 ayrı yerleşim projesini masaya yatırdığını duyurdu.
Açıklanan projeler, hem mevcut yerleşimlerin genişletilmesini hem de yeni yerleşim merkezlerinin altyapısının kurulmasını hedefliyor.
Nihai onay ve askı aşamasındaki konutlar
Filistinli heyetin yayımladığı rapora göre komisyonun gündemindeki planların dağılımı şu şekilde sıralandı:
- İki ayrı yerleşim planı kapsamında yer alan 565 konut nihai onay aşamasına getirildi.
- Altı farklı projeye yayılan 1.105 konutluk inşaat planı ise askıya çıkarma (itiraz süreci) aşamasına alındı.
- Givat Zeev yerleşiminde daha önce onaylanan bir planın maddi hata düzeltmesi işleme konuldu.
Görüşülen projeler arasında en kapsamlı genişleme adımı Beytüllahim vilayeti arazileri üzerine kurulu “Maale Amos” yerleşiminde atıldı. Bu yerleşimde 365 yeni konut eklenerek bölgedeki toplam ünite sayısı 6’dan 371’e çıkarılacak. Benzer şekilde Ramallah’ın batısındaki “Talmon” yerleşiminde 200 yeni konut inşası, arazi kullanımının yeniden düzenlenmesi ve yol ağı revizyonu onay sürecine dahil edildi.
12 Batılı müttefikin yaptırım kararına rağmen
İsrail’in bu adımı; İngiltere, Fransa, Kanada, Danimarka, Finlandiya, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya ve İsveç dışişleri bakanlarının yerleşim ürünlerine kısıtlama getireceklerini ve yerleşimci şiddetinin derhal durdurulmasını talep ettiklerini duyurmasının hemen ardından geldi. İsrail’in yakın müttefikleri olarak bilinen bu ülkelerin ortak yaptırım kararı Tel Aviv’in uluslararası alanda artan diplomatik yalnızlığına işaret ederken, İsrail yönetiminin geri adım atmadığı görüldü.
Binyamin Netanyahu liderliğindeki aşırı sağcı koalisyon hükümeti, göreve başladığı 2022 yılı sonundan bu yana Batı Şeria’da 104 yeni yerleşim birimine onay vermek ve 160 tarımsal yerleşim karakolu (outpost) kurmakla övünüyor.
Filistin yönetimi ve uluslararası insan hakları örgütleri; yerleşim birimlerinin genişletilmesi, ordu baskınları ve silahlı yerleşimci şiddetinin, Batı Şeria’nın fiilen ilhak edilmesine zemin hazırladığını ve iki devletli çözüm zeminini tamamen ortadan kaldırmayı hedeflediğini vurguluyor. Uluslararası hukuka göre 1967’den bu yana Doğu Kudüs ve Batı Şeria’da inşa edilen tüm Yahudi yerleşimleri yasa dışı kabul ediliyor.
