Dubai’den Tel Aviv’e gitmek üzere havalanan ve kokpitte yaşanan arbedenin ardından Suudi Arabistan’ın Tebük kentine acil iniş yapan Flydubai’ye ait FZ1073 sefer sayılı yolcu uçağının uçuş takip verileri, havacılık tarihinin en sıra dışı ve tehlikeli irtifa kayıplarından birini belgeledi. Flightradar24 platformunun yayımladığı ham telemetri kayıtlarına göre yolcu uçağı, yalnızca 29 saniye içinde 14 bin 125 fit (yaklaşık 4 bin 305 metre) irtifa kaybetti. Kaybedilen bu mesafe, dünyanın en yüksek binası olan Dubai’deki Burç Halife’nin (828 metre) üst üste beş kez dizilmesine denk geliyor.
Everest’in yarısı kadar mesafeyi yarım dakikada indi
Seyir irtifası olan 34 bin fitten (Everest Dağı’nın zirvesinden 1500 metre daha yüksek) ani bir dalışa geçen uçak, 30 bin 875 fit seviyesinden hızla gerileyerek 16 bin fit sınırına kadar düştü. Veri analizleri, uçağın dikey eksende saniyede ortalama 148 metre hızla alçaldığını gösteriyor; bu da dikey düşüş hızının saatte yaklaşık 534 kilometreye ulaştığı anlamına geliyor.
Serbest paraşütçülerin yer çekimi ve hava direnci dengesinde saatte ortalama 190 kilometre hızla düştüğü göz önüne alındığında, ticari bir yolcu uçağının serbest düşüş yapan bir insandan yaklaşık 2,5 kat daha hızlı şekilde yeryüzüne doğru ivmelendiği hesaplandı.
Süzülmedi, tam güçle hızlandı: Ses hızına yaklaştı
Normal iniş prosedürlerinde uçaklar dakikada yaklaşık 2 bin fit alçalırken, Flydubai uçağının düşüş penceresinde bu oran dakikada 29 bin fitlik bir orana (normalin 14 katından fazla) denk geldi. Telemetri kayıtları, uçağın burun aşağı süzülmek yerine motorların itiş gücüyle hızlandığını ortaya koydu:
- Yer sürati fırladı: Seyir halindeyken 410 knot olan uçağın yer sürati, 20 saniye içinde 188 knot artarak 598 knota fırladı.
- Ölçüm sınırları aşıldı: Sensörlerin kaydettiği dikey alçalma hızı, sistemin ölçüm üst tavanı olan dakikada 32 bin 640 fit sınırına art arda 10 kez çarparak cihaz kapasitesini aştı.
- Fiziksel hasar: Uçuş uzmanları ve aerodinamik simülasyonları yürüten analistler, dalış esnasında uçağın yerel ses hızını (Mach 1) aşmış veya çok yaklaşmış olabileceğini, gövdede ve yön dümeninde (rudder) ağır aerodinamik yapısal stres meydana geldiğini belirtti.
Uçağın irtifa grafiği dalışın tek seferle sınırlı kalmadığını gösteriyor. 16 bin 600 fitte toparlanarak yeniden 21 bin 725 fite yükselen uçak, ikinci bir hamleyle 56 saniyede 6 bin 775 fit daha dalarak 14 bin 950 fit bandına geriledi.
Kokpitte sabotaj ve korsanlık kodu (7500)
Suudi Arabistan-Ürdün sınır hattında seyrettiği sırada uçak transponderı önce genel acil durum kodu olan 7700’ı, ardından ise sivil havacılıkta “yasa dışı müdahale/uçak kaçırma” anlamına gelen 7500 kodunu aktif hale getirdi.
Olayın ardından Birleşik Arap Emirlikleri Başsavcılığı uçuşta herhangi bir “terör faaliyeti” bulunup bulunmadığına ilişkin resmi soruşturma açarken; İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir girişimi uçaktaki İsraillilere yönelik bir saldırı girişimi olarak nitelendirdi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise Hintli kaptan pilotun müdahalesi sayesinde uçaktaki 174 yolcunun hayatının kurtarıldığını açıkladı. Uçağın gövde dayanıklılığı ve kokpitte yaşanan arbedenin nihai nedenleri kara kutu incelemelerinin ardından aydınlanacak.
