Suriye’de devrik Baas rejiminin muhalif isimlere yönelik yıllarca sürdürdüğü baskı ve şantaj politikalarının en çarpıcı örneklerinden biri, Almanya’da mutlu bir sonla noktalandı. Berlin’deki Suriye Büyükelçiliği, rejim istihbaratının muhbirlik teklifini geri çevirdiği için 1981 yılında Bonn Büyükelçiliği’nde pasaportuna el konulan dünyaca ünlü Suriyeli mucit Dr. Adnan Vahud’a, 43 yıl aradan sonra el konulan tarihi pasaportunu resmi bir törenle iade etti.
30 yaşındaki fotoğrafının ve dönemin resmi mühürlerinin yer aldığı eski pasaportunu onlarca yıl sonra teslim alan Dr. Vahud, o anlarda duygu dolu anlar yaşadı. Büyükelçilik arşivlerinde yapılan tasnif çalışmaları sırasında bulunan belgenin teslimi, rejim sonrası Suriye diplomasisinde sembolik bir adalet adımı olarak kayıtlara geçti.
İstihbarat raporu yazmayı reddedince pasaportu gasp edildi
Aachen kentindeki akademik çalışmaları sırasında Suriye İslami Hareketi’nin önde gelen liderlerinden İsam el-Attar ile yakın çalışan ve küresel ölçekte yayımlanan er-Raid dergisinin dağıtımını üstlenen Vahud, 1981’de doktora eğitimine başladığı dönemde “Alman Sanayi Ödülü”nü teslim almak üzere İtalya’ya gitmeye hazırlandı.
Pasaport süresini uzatmak için Bonn’daki Suriye Büyükelçiliği’ne başvuran Vahud, rejim görevlilerinin açık şantajıyla karşılaştı. Görevlilerin, şehirdeki Suriyeli muhalif öğrencileri fişlemesini ve siyasi faaliyetleri raporlamasını istemesi üzerine Vahud bu talebi kesin bir dille reddetti. Bunun üzerine elçilik görevlisi, “Ne zaman vatanına hizmet etmeyi düşünürsen pasaportunu o zaman uzatırız” diyerek belgesine el koydu. Kimliksiz bırakılan Vahud, seyahatlerini ancak Alman makamlarının sağladığı geçici seyahat belgesiyle gerçekleştirebildi.
Berlin Maslahatgüzarı’ndan resmi takdir mektubu
Suriye’nin Berlin Maslahatgüzarı Muhammed Bera Şükri, elçilik arşivinde yapılan incelemelerde Dr. Vahud’un isminin rejim istihbaratınca hakkında en çok rapor tutulan muhaliflerin başında geldiğini belirtti.
Büyükelçilik tarafından Dr. Vahud’a sunulan resmi teşekkür yazısında; pasaportun iadesinin sembolik bir onurlandırma olduğu vurgulanarak, bilim insanının Almanya ve dünyadaki mühendislik, tekstil teknolojileri ve inovasyon alanındaki üstün başarılarının gurur kaynağı olduğu ifade edildi. Yazıda ayrıca Vahud’un Suriye devrimi sürecinde İdlib’de kurduğu sağlık merkezleri ve insani yardım çalışmaları takdirle anıldı.
76 patent sahibi mucit ve insani yardım öncüsü
1951 yılında Şam’da geleneksel dokuma tezgâhı ustası bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Dr. Adnan Vahud, Almanya’da tekstil makineleri alanında yüksek lisans ve doktora yaptı. Alman havacılık ve sanayi devi Dornier bünyesinde Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge) Başkanlığı görevini yürüten Vahud, Şam’ın geleneksel dokuma tekniklerini modern mekanik ve fizikle birleştirdi:
- Teknolojik miras: Tekstil makineleri ve dokuma teknolojilerinde tescilli 76 uluslararası patente imza attı.
- Üstün ödüller: 2004 yılında Almanya Mucitler Madalyası, 2010 yılında ise Frankfurt Endüstriyel Kumaş Fuarı İnovasyon Ödülü’ne layık görüldü.
- Sahadaki insani destek: Suriye iç savaşı boyunca İdlib kırsalında her ay on binlerce sivile ücretsiz sağlık hizmeti veren 7 tıp merkezi, bir okul, bir cami, oyun alanları ve engelliler ile yetim ailelerini destekleyen çok sayıda sosyal proje inşa etti.
Gasp edilen kimliğini 43 yıl sonra geri alan Dr. Vahud, “30, 40, 50 yıl önce başlattığımız tüm hikâyelerin ülkemizin onuru ve haysiyetiyle taçlanan mutlu sonlarla bitmesini diliyorum” ifadelerini kullandı.
