7 Ekim 2023 saldırılarının üzerinden geçen üç yıl, Orta Doğu dengelerini altüst ederken Batı başkentlerindeki kamuoyu algısında da köklü bir kırılmaya yol açtı. İngiltere merkezli sivil toplum kuruluşu “Britanya ve Filistin Projesi” temsilcilerinin kaleme aldığı kapsamlı analizde; 7 Ekim’in on yıllardır süren abluka ve yasa dışı yerleşim baskısından bağımsız değerlendirilemeyeceği, aradan geçen sürede ise İsrail’in Gazze’deki soykırım politikaları ve Batı Şeria’daki etnik temizlik nedeniyle küresel desteğini tamamen yitirdiği vurgulandı.
Yazıda, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres’in “Olaylar bir boşlukta meydana gelmedi” tespitine atıfta bulunularak, 7 Ekim öncesinde Gazze’nin ağır bir abluka altında tutulduğu, kanser cihazları ve basit yapı malzemeleri dahil temel ihtiyaçların engellendiği ve Batı Şeria’da aşırı sağcı yerleşimci şiddetinin kurumsallaştığı hatırlatıldı.
Batı sokakları değişimi zorladı: “Sesinizi duyduk”
Saldırıların ilk günlerinde İngiltere, ABD ve Avrupa liderlerinin koşulsuz destek için Tel Aviv’e akın ettiği hatırlatılan analizde, aradan geçen 3 yılda bu tablonun taban tabana zıt bir noktaya evrildiği belirtildi. Sosyal medyadan yansıyan yıkım görüntüleri, sahadaki gazetecilerin tanıklıkları ve sivil can kayıpları; Londra, Paris, Madrid ve Roma sokaklarında yüz binlerce kişinin katıldığı kitlesel protestoları tetikledi.
İngiltere’de Muhafazakâr hükümetin ardından iktidara gelen İşçi Partisi yönetiminin kamuoyu baskısıyla politikasını değiştirmek zorunda kaldığı ifade edildi. İngiltere Dışişleri Bakanı’nın parti kongresinde Filistin yanlısı kitlelere hitaben, “Milyonlarca vatandaşımızın öfkesini anlıyoruz; haklıydınız ve yaklaşımımızı yeniden şekillendirdik” itirafında bulunduğu kaydedildi.
Yasa dışı yerleşimlere yaptırım ve ‘E1’ uyarısı
Analizde, İngiltere, Fransa, Kanada ve 10 Avrupa ülkesinin yasa dışı Yahudi yerleşimleriyle ticarete yönelik kısıtlamalar getirdiği hatırlatıldı. İngiltere’deki sivil toplum kuruluşları, hükümete şu somut adımları atma çağrısında bulundu:
- Silah ambargosu: İsrail ile karşılıklı tüm silah ticaretinin ve askeri işbirliklerinin derhal durdurulması.
- Ticaret anlaşmasının askıya alınması: İkili ticaret ve ortaklık anlaşmalarının dondurulması.
- E1 yerleşim projesine set çekilmesi: Doğu Kudüs’ü Batı Şeria’dan koparacak stratejik E1 yerleşim ihalesine mali garanti sağlayan tüm İsrail bankalarının İngiltere’deki ticari faaliyetlerinin engellenmesi.
“İsrail içinden değişim çıkmaz, dış baskı şart”
Yazıda, Gazze’de Ekim 2025’te ilan edilen kırılgan ateşkes ortamına rağmen 1400’den fazla sivilin hayatını kaybettiği, kış yaklaşırken geçici barınakların dahi bölgeye girişinin engellendiği ifade edildi. İsrail’de genç kuşakların giderek daha radikal bir çizgiye kaydığına dikkat çekilen değerlendirmede, 27 Ekim İsrail genel seçimlerinden barış odaklı bir iradenin çıkmasının beklenmediği vurgulandı.
Çözümün İsrail’in iç dinamiklerinden değil, 1967 işgalinin maliyetini uluslararası yaptırımlarla artıracak dış baskılardan geçeceği belirtilirken; 28 Kasım’da yapılması öngörülen Filistin parlamento seçimlerinin demokratik bir yenilenme fırsatı sunabileceği kaydedildi.
