ABD semalarını kilitleyen krizin arkasındaki 4 kritik senaryo

ABD’de hava trafik sistemlerinin çökmesiyle tüm kalkışların durdurulmasının ardından olası nedenlere dair dört senaryo öne çıktı.

ABD semalarını kilitleyen krizin arkasındaki 4 kritik senaryo

ABD Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) hava trafik kontrol iletişim sistemlerinde yaşanan arıza nedeniyle ülke genelindeki tüm uçuş kalkışlarını askıya alması, Amerikan havacılık sektöründe büyük bir kaosa yol açtı. 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana ülkede uygulanan üçüncü genel hava sahası kapatma kararı olarak kayıtlara geçen krizde, 22 bölgesel kontrol merkezinin tamamındaki radarlar ve telsiz frekansları etkilendi. Günde iki milyondan fazla yolcunun seyahat ettiği ABD havalimanlarında bekleyiş sürerken, yetkililerin kesin nedeni henüz açıklamaması dört temel senaryoyu gündeme getirdi.

1. Eskiyen altyapı ve donanım yetersizliği

Uzmanların üzerinde en çok durduğu ihtimal, ABD hava trafik kontrol sisteminin yıllardır süregelen altyapı sorunları. Eski United Airlines pilotu ve havacılık güvenliği danışmanı Steve Arroyo, yaşanan kesintinin eylül ayında ABD’nin kuzeydoğusunda yüzlerce uçuşu aksatan bölgesel arızaya benzediğini belirterek, yıpranmış kabloların ve eski teknolojinin havadaki uçaklarla iletişim kopukluğu riski yarattığını vurguladı.

Krizin, Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ve Yönetim ve Bütçe Ofisi Direktörü Russell Vought’un kontrol kuleleri ile iletişim ağlarını yenilemek amacıyla Kongre’den 30,1 milyar dolarlık ek bütçe talep etmesinden yalnızca bir gün sonra yaşanması dikkat çekti. Telekomünikasyon devi Verizon’un kendi ağlarının tam kapasite çalıştığını açıklaması ise arızanın doğrudan havacılık kurumlarının iç sistemlerinden kaynaklandığı görüşünü güçlendirdi.

2. Yeni yazılım güncellemesi ve yapay zeka entegrasyonu

Soruşturmanın bir diğer ayağını ise navigasyon sistemlerinde yapılan yazılım güncellemeleri oluşturuyor. Bloomberg ve New York Post’un kaynaklarına dayandırdığı haberlere göre müfettişler, kesintinin kontrol sistemine yüklenen yeni bir program güncellemesinden kaynaklanmış olabileceği ihtimalini inceliyor.

Arızanın, FAA’nın uçuş gecikmelerini önlemek amacıyla geliştirdiği yapay zeka tabanlı yönlendirme aracı “SMART”ı ülke genelinde devreye almasından birkaç gün sonra yaşanması da soru işaretlerini artırdı. Sistemi geliştiren şirket ise uçuşları durdurma kararının kendi yazılımlarından veya FAA entegrasyonundan kaynaklanmadığını açıkladı.

3. Küresel Microsoft kesintisinin dolaylı etkisi

Hava sahasının kilitlenmesi, perşembe günü Microsoft hizmetlerinde yaşanan ve dünya genelinde kamu servislerini etkileyen büyük teknik kesintinin hemen ardından geldi. Cuma günü ABD Ulusal Hava Durumu Servisi’nin de internet ve iletişim sorunları yaşadığını duyurması, iki olay arasında teknik bir bağ olabileceği şüphesini doğurdu.

Ancak İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin, iki krizin tamamen birbirinden bağımsız olduğunu belirterek bağlantı iddialarını reddetti. Microsoft sözcüsü de uçuşların durdurulmasıyla şirketlerinin yaşadığı son kesinti arasında herhangi bir ilişki bulunduğuna dair veri olmadığını bildirdi.

4. Kasıtlı siber saldırı veya sabotaj ihtimali

Bu ay Avrupa’da onlarca uçuşun aksamasına yol açan asılsız bomba ihbarlarının ardından küresel havacılık sektöründe teyakkuz hali sürerken, ABD’deki kesinti ilk anda organize bir siber saldırı endişesi yarattı. Başkan Donald Trump ile kriz toplantısı gerçekleştiren İç Güvenlik Bakanı Mullin, kötü niyetli bir saldırıya dair hiçbir bulgu bulunmadığını ve paniğe gerek olmadığını açıkladı.

Federal Soruşturma Bürosu (FBI) kaynakları da erken aşamada siber saldırı veya suç faaliyeti ihtimalini düşük görüyor. Buna karşın Bakan Mullin, kapsamlı teknik inceleme tamamlanana kadar hiçbir ihtimali tamamen dışlamadıklarını ifade etti.

ABD semalarını kilitleyen krizin arkasındaki 4 kritik senaryo
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

KAI ile Sohbet Et

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.