İngilizcedeki meşhur “odadaki fil” metaforu, herkesin farkında olduğu ancak kimsenin konuşmaya yanaşmadığı devasa krizleri tanımlamak için kullanılır. Batı Şeria’nın idari merkezi konumundaki Ramallah sokaklarında kafeler, festivaller ve günlük yaşam akışı tüm canlılığıyla sürerken; kentin çevresinde ve kırsal alanlarda hızla yayılan Yahudi yerleşim faaliyetleri, bölgenin coğrafi ve demografik yapısını temelden dönüştürmeye devam ediyor.
Ramallah ile kırsalın tezat manzarası
Ramallah’ın hareketli caddeleri ile çevresindeki beldeler ve mülteci kampları arasında belirgin bir tezat dikkat çekiyor. Tulkerm ve Cenin gibi kentlerde yoğun askeri operasyonlar ve yıkımlar sürerken, Ramallah merkezinde günlük hayatın akışı “ayrı bir dünya” algısı yaratıyor. Ancak bu görünürdeki sükûnete rağmen, yerleşimci grupların kentin ana arterlerine ve çevresindeki köylere yönelik baskısı her geçen gün artıyor.
Kentin hemen yanı başındaki 463 numaralı yol (Valerstein koridoru) gibi güzergâhların yerleşimcilerin münhasır kullanımına açılması yönündeki adımlar, Filistin şehirleri arasındaki bağlantıyı kopararak yerleşim birimlerini birbirine bağlayan yeni bir ulaşım ağı oluşturmayı hedefliyor.
Verilerle yerleşimci yayılması ve hayvancılık karakolları
Filistin Merkezi İstatistik Bürosu ve sivil toplum kuruluşlarının verileri, yerleşim faaliyetlerinin ulaştığı boyutu gözler önüne seriyor:
- Yerleşimci yoğunluğu: Ramallah ve El-Bire vilayetinde yaklaşık her 2,5 Filistinliye bir yerleşimci düşecek seviyeye ulaşıldı.
- Hayvancılık karakolları: Geleneksel yerleşim inşaatlarının ötesinde, “otlatma/hayvancılık karakolları” (pastoral outposts) aracılığıyla geniş araziler kontrol altına alınıyor. İnsan hakları örgütlerinin raporlarına göre bu geçici görünen yapılar, 1967’den bu yana inşa edilen yerleşik yerleşim birimlerinin kapladığı alanın katbekat fazlasını fiilen denetim altına almış durumda.
- Saldırıların merkez üssü: Batı Şeria genelinde kaydedilen yerleşimci şiddetinin ve arazi gasplarının yaklaşık üçte biri Ramallah ve El-Bire bölgesinde yoğunlaşıyor. 2026 yılı verileri, yerleşimci kaynaklı ölümlerin ve mülk tahribatının en yüksek seviyelere ulaştığını gösteriyor.
A, B ve C bölgeleri ayrımı siliniyor mu?
Oslo Anlaşmaları ile belirlenen ve Batı Şeria topraklarını A, B ve C bölgelerine ayıran idari sınırlar sahada geçerliliğini yitiriyor. Güvenlik ve idari yetkisi teoride Filistin yönetiminde olan A ve B bölgelerinde dahi yasa dışı yerleşim noktalarının kurulduğu, su kaynakları veya tarihi eserlerin korunması gibi gerekçelerle İsrail makamlarının bu alanlara yönelik müdahalelerini artırdığı kaydediliyor.
İsrailli sivil toplum kuruluşlarının izleme raporlarına göre, yerleşimcilerin uyguladığı şiddet eylemlerinin önemli bir kısmı doğrudan A ve B bölgelerindeki Filistin yerleşimlerini hedef alıyor. Sosyal medya ve dijital haberleşme kanalları üzerinden örgütlenen grupların, tarım arazilerine ve köylere yönelik baskınları organize bir nitelik kazanmış durumda.
Coğrafi dönüşüm ve stratejik kuşatma
Aşırı sağcı bakanların desteğiyle yasal statü kazandırılan veya lojistik altyapı desteği sağlanan yasa dışı karakollar, zamanla elektrik, su, okul ve ibadethane gibi donatılara kavuşarak kalıcı yerleşim birimlerine dönüştürülüyor.
Bölgedeki yerleşim konseylerinin hazırladığı haritalar, Doğu Kudüs ile Batı Şeria arasındaki bağı koparan ve Filistin kentlerini birbirinden yalıtılmış adalara dönüştüren bir stratejinin adım adım uygulandığını ortaya koyuyor. Ramallah sakinleri günlük rutinlerini sürdürürken, kentin etrafında örülen bu fiili kuşatma Batı Şeria’nın geleceğini doğrudan tehdit ediyor.
