Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’in yıl sonunda dolacak görev süresinin ardından koltuğu kimin devralacağına ilişkin BM Güvenlik Konseyi’ndeki (BMGK) belirsizlik devam ediyor. Konseyde gerçekleştirilen dokuzuncu gizli oylama turunda Kosta Rikalı aday Rebeca Grynspan rakiplerinin önünde yer almasına rağmen, beş daimi üyeden ikisinin olumsuz oy kullanması nedeniyle beklenen uzlaşı sağlanamadı.
Al Jazeera’nin BM muhabiri Bisan Ebu Kuveyk’in diplomatik kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, Genel Kurul’a sunulacak resmi tavsiye kararının netleşmesi beklenen oylamada büyük güçler arasındaki görüş ayrılıkları süreci yeniden kilitledi.
Rebeca Grynspan önde ama daimi üyeler engel çıkardı
Daha önce BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) Genel Sekreterliği görevini yürüten Rebeca Grynspan, dokuzuncu turda 15 üyeli Konsey’de 10 “evet”, 4 “hayır” ve 1 “çekimser” oy alarak birinciliğini korudu. Bir önceki turda 12 destek oyu alan Grynspan, tavsiye kararı için gereken en az 9 oy barajını aşmasına karşın daimi üyelerin oylarında kritik bir engelle karşılaştı:
- Daimi üyelerden 3’ü Grynspan’a destek verirken, 2’si adaylığına karşı oy kullandı.
- BMGK kuralları gereği, genel sekreter adayının Genel Kurul’a tavsiye edilebilmesi için ABD, Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere’den oluşan beş daimi üyenin hiçbirinin veto niteliğindeki ret oyunu kullanmaması gerekiyor.
Diplomatik kaynaklar, Grynspan’a ret oyu veren iki daimi üyenin kimliğini açıklamadı.
Kırmızı oy pusulaları büyük güçlerin tavrını ortaya koydu
Dokuzuncu tur oylamanın en dikkat çekici yeniliği, beş daimi üyenin oylarını geçici üyelerin oylarından ayırmak amacıyla kırmızı oy pusulalarının kullanılması oldu. Önceki turlarda tüm oyların aynı renkte olması, adayların hangi düzeyde daimi üye direnciyle karşılaştığını görmeyi zorlaştırıyordu. Yeni yöntem sayesinde hangi ülkenin ne yönde oy verdiği gizli kalsa da adayların kaç daimi üye tarafından desteklendiği veya reddedildiği net biçimde ortaya çıktı.
Rafael Grossi ikinci, Lana Nusseibeh üçüncü sırada
Oylama sonuçlarına göre diğer önde gelen adayların performansı ise şu şekilde gerçekleşti:
- Rafael Grossi: Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Arjantinli diplomat, aldığı 8 destek oyu ile yarışı ikinci sırada tamamladı.
- Lana Nusseibeh: Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) eski BM Daimi Temsilcisi ise 7 destek oyu ile üçüncü sırada yer aldı. Ancak Nusseibeh’e yönelik ret oylarından 3’ünün doğrudan daimi üyelerden gelmesi, adaylık şansını mevcut aşamada oldukça zayıflattı.
Dokuzuncu turun ardından hiçbir adayın beş daimi üyenin tam mutabakatını sağlayamaması, yıl sonu yaklaşırken BM’nin yeni liderinin kim olacağına dair yarışı tamamen açık hale getirdi.


















