Dubai’den Tel Aviv’e sefer yapan Flydubai hava yolu şirketine ait FZ 1073 sefer sayılı yolcu uçağında kokpit içinde yaşanan arbede, Orta Doğu havacılık hattında diplomatik ve güvenlik krizine yol açtı. Uçuş güvenliğinin tehlikeye girmesi üzerine uçak, Suudi Arabistan’ın kuzeybatısındaki Tebük kentinde bulunan Prens Sultan bin Abdülaziz Uluslararası Havalimanı’na acil iniş yaptı.
Yaşanan olayın ardından İsrail makamları, Birleşik Arap Emirlikleri merkezli şirketin Tel Aviv uçuşlarında görev yapan personelin uyruklarına ilişkin ikili havacılık protokolünü açıkça ihlal ettiğini ileri sürdü.
Kokpitte baltalı arbede ve çelişkili senaryolar
Hava yolu yetkilileri olayı kokpit içinde yaşanan bir tartışma olarak nitelendirirken, İsrail basını ve güvenlik kaynakları olayın uçağı düşürme teşebbüsü olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Soruşturma ekipleri, kokpitte bulunan acil durum baltasının arbede sırasında silah olarak kullanıldığını değerlendiriyor. Baltanın kaptan pilot tarafından ikinci pilotu etkisiz hale getirmek için mi yoksa saldırıyı planladığı öne sürülen yardımcı pilot tarafından mı kullanıldığı araştırılıyor.
Tebük Havalimanı yetkilileri ve Suudi basını, hem kaptan pilotun hem de yardımcısının yaralandığını ve tedavi altına alındığını aktardı. Sosyal medyaya yansıyan görüntülerde ise kabin içinde yaralı mürettebata ilk yardım yapıldığı ve bazı yolcuların kokpit kapısı önünde önlem aldığı görüldü.
Şin Bet ve Mossad soruşturmaya dahil edildi
Olayın ardından İsrail İç Güvenlik Teşkilatı Şin Bet, Mossad, ordu ve Ulaştırma Bakanlığı ortak bir soruşturma başlattı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yisrael Katz, henüz resmi bulgular netleşmeden olayı engellenmiş bir eylem olarak nitelendirirken, muhalefet kanadı hükümeti krizi iç siyasete alet etmekle suçladı.
Netanyahu, müdahalede bulunan kaptan pilotun Hindistan vatandaşı olduğunu ve hamlesiyle uçaktaki 174 kişinin hayatını kurtardığını öne sürdü. Öte yandan İsrail basını, eylemi gerçekleştirmeye çalıştığı iddia edilen yardımcı pilotun Umman vatandaşı olduğunu ve uçağı İsrail içinde sembolik bir noktaya düşürmeyi amaçladığını ileri sürdü. Suudi makamlarının yaptığı ilk sorgulamalarda ise şahsın herhangi bir organize yapı ya da devletle bağlantısının tespit edilemediği, tek başına hareket ettiği ifade edildi.
Havacılık anlaşmasındaki uyruk şartı tartışma yarattı
Krizin merkezinde, BAE ile İsrail arasında imzalanan sivil havacılık anlaşmasındaki personel şartı bulunuyor. İsrail Ulaştırma Bakanlığı kaynakları, sözleşmeye göre Tel Aviv hattında görev alacak uçuş ekiplerinin yalnızca İsrail ile diplomatik ilişkisi bulunan ülkelerin pasaportuna sahip olması gerektiğini belirtti. İsrail ile resmi ilişkisi bulunmayan Umman vatandaşı bir pilotun bu hatta görevlendirilmesi, İsrail Ulaştırma Bakanı Miri Regev tarafından açık bir kural ihlali olarak tanımlandı.
Gelişmeler üzerine Flydubai, soruşturmanın sağlıklı yürütülebilmesi adına İsrail uçuşlarını geçici olarak durdurduğunu açıkladı. Tebük’te mahsur kalan yolcular için İsrail’in askeri nakliye uçağı gönderme talebinin Riyad tarafından diplomatik ilişkilerin bulunmaması gerekçesiyle reddedildiği, yolcuların şirketin tahsis ettiği yedek uçakla Tel Aviv’e ulaştırıldığı bildirildi.
