Gazze Barış Konseyi sahada uygulamaların başladığını iddia etse de bölgedeki tablo son derece karmaşık. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun 15 maddelik yol haritasını reddettiğini açıklamasına rağmen, güvenlik bürokrasisinin mutabakat şartlarına göre hareket ettiği ve hava saldırılarını durdurduğu belirtiliyor.
Barış Konseyi yetkilileri, planın halen “yürürlükte ve büyük ölçüde etkili” olduğunu savunarak Gazze’ye yönelik yol haritasının konsey ile Hamas arasında yürütüldüğünü, İsrail ile görüşmelerin sürdüğünü ifade ediyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) yetkililerinin bölgedeki Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi’ni ziyareti ve ateşkes anlaşmasına bağlılık vurguları da bu açıklamaları destekler nitelikte. Ancak Gazze’deki saha gerçekleri, diplomatik söylemlerle örtüşmüyor.
Saldırılar azaldı fakat askeri çekilme gerçekleşmedi
Saha verilerine göre, hava saldırıları ve suikastlar son günlerde neredeyse tamamen durdu. Gazze Sivil Savunma Teşkilatı ve Sağlık Bakanlığı, münferit olaylar dışında hava saldırısı sonucu yeni can kaybı kaydedilmediğini doğruluyor. Ancak bu nispi askeri sessizlik, anlaşmanın ikinci aşamasına geçildiği anlamına gelmiyor.
İsrail ordusunun, sözde “Sarı Hat” olarak tanımlanan sınır çizgisine geri çekilmesi gerekirken, aksine sınır hattındaki askeri varlığını pekiştirdiği gözlemleniyor:
-
Cibaliye: İsrail birlikleri geri çekilmek bir yana, konuşlandığı noktaları koruyor. Ateşkes şartlarına göre Endonezya Hastanesi sınırına çekilmesi gereken güçler, Kemal Advan Hastanesi çevresinde varlığını sürdürüyor.
-
Zeytun ve Et-Tuffah: Sarı Hat sınırlarında bir değişiklik yaşanmazken, birliklerin geri çekilmek yerine bölgede konuşlanma noktalarını yeniden düzenlediği bildiriliyor.
-
Deyr el-Belah: Görgü tanıkları ve yerel kaynaklar, İsrail ordusunun geri çekilmediğini, aksine toprak barikatlar ve gözetleme kuleleri inşa ederek bölgedeki askeri varlığını kalıcı hale getirmeye çalıştığını aktarıyor.
Saha İncelemesi: Ekim 2025’te yürürlüğe giren ateşkes düzenlemelerine göre İsrail’in kontrol alanının bölgenin yüzde 53’ü ile sınırlandırılması öngörülürken, ordunun kademeli olarak ilerleyerek Gazze Şeridi’nin yaklaşık yüzde 70’ini kontrolü altında tutmaya devam ettiği belirtiliyor.
Hamas’tan suçlama: “İsrail süreci tıkıyor”
Hamas yönetimi, 15 maddelik belgeyi tamamen kabul ettiklerini ve üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiklerini açıklayarak, İsrail’in süreci oyalama taktiğiyle boşa çıkarmaya çalıştığını savundu. Hamas liderlerinden Mahmud Mardawi, ABD ve Barış Konسة yöneticisi Nikolay Mladenov’a çağrıda bulunarak, anlaşmayı aksatan taraf olan İsrail’e karşı net bir tutum takınılmasını ve ikinci aşamanın pratik adımlarının derhal başlatılmasını talep etti.
Siyasi analistler ise Washington’ın Tel Aviv üzerindeki baskısının henüz bağlayıcı bir seviyeye ulaşmadığını, bu durumun Netanyahu hükümetine sahadaki fiili durumu kendi lehine sabitleme imkanı tanıdığını vurguluyor.
