Aylardır süren sessiz ve yüksek riskli bir askeri operasyonun ardından ABD ordusu, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemiler ve tankerler için güvenli bir seyir koridoru açtığını duyurdu. Washington’ın hamlesi, Tahran yönetiminin bölgedeki en stratejik caydırıcı unsuru olan “boğazı mayınlayarak kapatma” kozunu fiilen aşındırdığı yorumlarına yol açtı.
Yapay zekâ ve kamikaze denizaltılar devrede
Emekli ABD Ordusu Albayı William Keegan, operasyonun Hürmüz Boğazı’nın tamamını temizlemeyi hedeflemediğini, Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) kontrolünde ticari gemilerin emniyetle geçebileceği dar ve korunaklı bir geçiş hattına odaklandığını belirtti.
Askeri uzman İlyas Hanna, operasyonun daha önce tatbikat sahaları dışında denenmemiş hibrit ve insansız teknolojilerle yürütüldüğünü açıkladı:
- Ana gemi ve insansız tarama: Açıkta konuşlanan komuta gemisinden suya indirilen insansız su altı araçları ve mikro denizaltılar deniz tabanını tarayarak yüksek çözünürlüklü akustik ve görsel veri topladı.
- Yapay zekâ tespiti: Toplanan veriler yapay zekâ destekli analiz merkezlerine anlık iletilerek mayınların türleri, tetikleme mekanizmaları ve koordinatları tespit edildi.
- Kamikaze su altı İHA’ları: Konumu belirlenen mühimmatlar, doğrudan mayına çarparak kendini infilak ettiren kamikaze denizaltılar vasıtasıyla kontrollü şekilde imha edildi.
- Hava ve deniz şemsiyesi: Tüm arama-tarama operasyonu, savaş uçakları ve devriye gemilerinin oluşturduğu koruma kalkanı altında gerçekleştirildi.
Larık Adası’ndaki platformlar vuruldu
Tahran yönetimi ve İranlı askeri analistler boğazın kontrolünün tamamen Devrim Muhafızları’nda olduğunu ve yabancı unsurların bölgede yıprandığını savunurken, sahadaki son askeri hareketlilik bu iddiaları zora soktu.
ABD güçleri, koridorun açıldığının ilan edilmesinden birkaç gün sonra Hürmüz Boğazı içindeki Larık Adası’nda konuşlu 2 İran platformunu hava saldırısıyla vurdu. CENTCOM, Devrim Muhafızları Ordusu’nun bu platformlar üzerinden 75 kilometre menzilli füzeler fırlatarak açılan koridora uzaktan yeni mayınlar döşemeye hazırlandığını bildirdi. Güvenlik uzmanları, İran’ın doğrudan deniz araçlarıyla sahaya inmek yerine uzaktan mayınlama yöntemine başvurmasını ve ticari gemileri kamikaze İHA’larla taciz etmesini sahadaki denetim kaybının ve çaresizliğin göstergesi olarak değerlendiriyor.
