İsrail’de yapılan parlamento seçimlerinin ardından sandık çıkış anketleri hiçbir siyasi bloğun hükümet kuracak 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamadığını gösterirken, siyasi krizin merkezindeki isim Binyamin Netanyahu’nun en dişli rakibi olan Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot oldu. Muhalefet blokuna liderlik ederek meclis aritmetiğini altüst eden 66 yaşındaki eski Genelkurmay Başkanı, askeri geçmişi ve siyasetteki yükselişiyle gündemin ilk sırasına yerleşti.
19 Mayıs 1960 tarihinde İsrail’in kuzeyindeki Taberiye kentinde dünyaya gelen Eisenkot, 1950’li yıllarda Fas’tan göç eden Sefarad/Mizrahi Yahudisi bir ailenin çocuğudur. Çocukluk ve gençlik yıllarını güneydeki liman kenti Eilat’ta geçirdikten sonra 1978 yılında orduya katılmış ve Golani Tugayı saflarında 41 yıl sürecek askeri kariyerine adım atmıştır.
Üniformadan siyasete: Dahiye Doktrini ve genelkurmay başkanlığı
Eisenkot, 2015 ile 2019 yılları arasında İsrail ordusunun 21. Genelkurmay Başkanı olarak görev yaptı. Askeri kariyerinde onu uluslararası kamuoyunda tartışmalı kılan en önemli gelişme, 2008 yılında açıkça formüle ettiği “Dahiye Doktrini” oldu. Hizbullah ve Hamas gibi yapılara karşı askeri operasyonlarda doğrudan orantısız güç kullanılmasını ve sivil altyapıların hedef alınarak geniş çaplı yıkım yaratılmasını öngören bu doktrin, Eisenkot’un güvenlik felsefesinin temelini oluşturdu.
Ordudan emekli olduktan sonra 2022 yılında eski Savunma Bakanı Benny Gantz’ın liderliğindeki Ulusal Birlik İttifakı listesinden meclise giren Eisenkot, 7 Ekim 2023 olaylarının ardından kurulan acil durum savaş kabinesinde bakan sıfatıyla yer aldı.
Gazze’deki kayıpları ve savaş kabinesinden kopuşu
Gazze Şeridi’ndeki çatışmalar sürerken Eisenkot ailesi doğrudan cephede ağır kayıplar verdi. 25 yaşındaki oğlu Gal Eisenkot Aralık 2023’te, iki yeğeni ise takip eden süreçte çatışmalarda hayatını kaybetti. Bu kayıplar, savaşın faturasını derinden hisseden İsrail seçmeniyle Eisenkot arasında güçlü bir bağ kurmasını sağladı.
Buna karşın Eisenkot, Başbakan Netanyahu’nun savaşı bitirecek somut bir çıkış stratejisine sahip olmadığını ve önceliğin esirlerin kurtarılmasına verilmediğini savunarak Haziran 2024’te savaş kabinesinden istifa etti. Ardından “Yashar” adını verdiği kendi siyasi hareketini kurarak Netanyahu iktidarına doğrudan meydan okudu.
Filistin meselesine bakışı: İki devletli çözüme ret
Eisenkot her ne kadar Netanyahu karşıtı muhalefetin lideri olarak konumlanmış olsa da Filistin meselesinde uzlaşmacı bir hat izlemiyor. Uluslararası toplumun desteklediği “iki devletli çözüm” planını açıkça reddeden Eisenkot, bağımsız bir Filistin devleti kurulmasını “hayalperestlik” olarak görüyor.
İsrail’in Yahudi çoğunluğunu korumak adına Filistinlilerle fiziki bir ayrılığı savunan Eisenkot, Batı Şeria’daki Yahudi yerleşimlerinin korunması gerektiğini vurguluyor. Netanyahu hükümetindeki aşırı sağcı bakanların kontrolsüz yerleşimci politikalarına ise ordunun kurumsal denetimini zaafa uğrattığı gerekçesiyle karşı çıkıyor.
Gazze Şeridi’nde mutlak güvenlik denetiminin İsrail ordusunda kalmasını savunan, aynı zamanda Ultra-Ortodoks (Haredi) kesimin de askere alınmasını vadeden Eisenkot, sandıktan çıkan kilit meclis tablosunda İsrail siyasetinin geleceğini belirleyecek en kritik aktör olarak duruyor.
