Bulgar ekonomist Kristalina Georgieva, uluslararası kalkınma kurumlarında başladığı kariyerini küresel finans sisteminin zirvesine taşıyan en etkili aktörlerden biri konumunda bulunuyor. 1993 yılında adım attığı Dünya Bankası’nda 2017’de İcra Kurulu Başkanı (CEO) olan Georgieva, 2019 yılından bu yana Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) Genel Direktörlüğü görevini yürütüyor. Nisan 2024’te İcra Kurulu tarafından oy birliğiyle ikinci 5 yıllık dönem için yeniden seçilen usta ekonomist, dünya ekonomisinin son yıllarda karşılaştığı en sert çalkantılarda dümeni elinde tutuyor.
1953 yılında Sofya’da dünyaya gelen Georgieva, Sofya Ulusal ve Dünya Ekonomisi Üniversitesi’nde siyasal iktisat ve sosyoloji alanlarında yüksek lisans, iktisat bilimlerinde ise doktora derecesi aldı. Aynı üniversitede uzun yıllar doçent olarak dersler veren Georgieva; London School of Economics (LSE) ve Massachusetts Institute of Technology (MIT) bünyesinde misafir araştırmacı olarak uluslararası ekonomi alanında derin akademik çalışmalara imza attı.
Dünya Bankası ve Avrupa Birliği’ndeki kritik basamaklar
Dünya Bankası’na çevre ekonomisti olarak katılan Georgieva, 17 yıl boyunca kurumun operasyonel kademelerinde hızla yükseldi. 2008-2010 yılları arasında kurumun Başkan Yardımcısı ve Kurumsal Genel Sekreteri olarak üst düzey yönetim, icra kurulu ve üye devletler arasındaki koordinasyonu bizzat yönetti.
Avrupa Birliği (AB) kurumlarındaki tecrübesi ise portföyüne diplomatik ve bütçesel bir güç kazandırdı:
- 2010-2014: Uluslararası İşbirliği, İnsani Yardım ve Kriz Müdahalesinden Sorumlu Avrupa Komiseri olarak görev yaptı.
- 2014-2016: Avrupa Komisyonu’nun Bütçe ve İnsan Kaynaklarından Sorumlu Başkan Yardımcılığı koltuğuna oturdu.
- 2017-2019: Dünya Bankası CEO’luğuna atanarak 3 ay süreyle geçici başkanlık yaptı ve bankanın sermayesinin 13 milyar dolar artırılması sürecini başarıyla yönetti.
IMF’de krizler dönemi ve 1 trilyon dolarlık likidite kalkanı
1 Ekim 2019’da IMF’nin tepe yöneticisi olan Georgieva’nın dönemi; COVID-19 küresel salgını, jeopolitik savaşlar, enerji şokları ve yüksek enflasyonun tetiklediği hayat pahalılığı krizleriyle eş zamanlı ilerledi.
Georgieva yönetimindeki Fon, üye ülkelere yaklaşık 1 trilyon dolarlık devasa bir likidite ve rezerv kaynağı sağladı. Yüze yakın ülkenin ödemeler dengesine doğrudan destek sunulurken, Özel Çekme Hakları (SDR) tahsis edildi ve en kırılgan ülkelerin borç yükleri hafifletildi. Georgieva ayrıca üye ülkelerin kotalarının yüzde 50 oranında artırılmasını sağladı, Büyüme ve Yoksulluğu Azaltma Vakfı’nı reforme etti ve 2024 yılında Sahra Altı Afrika için IMF İcra Kurulu’nda üçüncü bir daimi koltuk açılmasına öncülük etti.
Tartışmalı ‘Doing Business’ raporu ve iddialar
Georgieva’nın kariyerindeki en büyük kriz, 2021 yılında bağımsız hukuk firması WilmerHale tarafından hazırlanan raporla patlak verdi. Raporda, Georgieva’nın Dünya Bankası CEO’su olduğu 2018 yılında personellere “Doing Business” raporunda Çin’in sıralamasını yapay olarak yükseltmeleri yönünde baskı uyguladığı öne sürüldü. Georgieva ise bu iddiaları kesin bir dille reddederek raporun bulguları ve yorumlarıyla temelden uyuşmadığını açıkladı.
Time dergisinin “Dünyanın En Etkili 100 Kişisi” listesinde yer alan, 2024 Ugo La Malfa ve Atlantik Konseyi Üstün Uluslararası Liderlik ödüllerine layık görülen Georgieva; Dünya Bankası ile koordineli oluşturulan Küresel Egemen Borç Yuvarlak Masası gibi mekanizmalarla, küresel finansal istikrarın geleceğini şekillendirmeye devam ediyor.
