İşgal altındaki Batı Şeria’nın El Halil kentinde cuma sabahı askeri kontrol noktasında meydana gelen ve yaklaşık 20 dakika süren silahlı çatışma, bölgedeki askeri krizi tırmandırırken İsrail iç siyasetinde de derin yankı uyandırdı. İki İsrail askerinin öldüğü, üç askerin yaralandığı ve iki eylemcinin hayatını kaybettiği olay, Başbakan Binyamin Netanyahu hükümeti tarafından siyasi hedeflere zemin hazırlama aracı olarak kullanılmakla eleştiriliyor. Uzmanlar, İsrail resmi söyleminin güvenlik tehdidini büyüterek Batı Şeria’da daha geniş çaplı bir askeri harekatı meşrulaştırmayı ve 27 Ekim seçimlerini ertelemeyi amaçladığını değerlendiriyor.
Filistin Ulusal Girişimi Genel Sekreteri Mustafa el-Bergusi, Batı Şeria’da yaşanan patlamanın İsrail yönetiminin kesintisiz baskı, abluka ve aşağılama politikalarının doğal bir sonucu olduğunu belirtti. Netanyahu, Bezalel Smotrich, Itamar Ben-Gvir ve Savunma Bakanı Yisrael Katz gibi aşırı sağcı isimlerin El Halil halkına yönelik toplu cezalandırma planladığını vurgulayan Bergusi, hükümetin sonuçları sebep gibi göstererek ilhak ve tehcir projelerini hayata geçirmeye çalıştığını ifade etti.
‘Batı Şeria’nın 7 Ekim’i’ söylemi ve harekat hazırlığı
İsrail meseleleri uzmanı Mühenned Mustafa, Tel Aviv yönetiminin “büyük bir planı engelledik” propagandasının tamamen siyasi bir amaca hizmet ettiğini vurguladı. Netanyahu’nun kamuoyunda “Batı Şeria’dan yeni bir 7 Ekim tehlikesi” algısı yaratarak güvenlik gündemini canlı tuttuğunu belirten Mustafa, bu durumun yerleşimci şiddetini meşrulaştırmak ve yeni askeri işgallere kapı aralamak için kullanıldığını savundu.
Mustafa, İsrail güvenlik bürokrasisinin aylardır dillendirdiği “Filistin güvenlik güçlerinin silahlarını İsrail’e çevireceği” senaryosunun gerçeği yansıtmadığını, asıl güvenlik tehdidinin cezasızlık zırhıyla korunan fanatik Yahudi yerleşimcilerden kaynaklandığını kaydetti.
Seçimleri erteleme planı mı devrede?
Analist Muhammed Helse, Netanyahu’nun Likud partisinin seçim faaliyetlerini durdurma çağrısını “panik yaratma hamlesi” olarak yorumladı. Kamuoyu yoklamalarında gerileyen ve seçimi kaybetme riskiyle yüzleşen Netanyahu’nun, sandık sürecini kilitlemek için güvenlik krizlerini araçsallaştırdığı öne sürülüyor.
Seçimlerin ertelenmesinin ancak olağanüstü hal ilanı ve Merkezi Seçim Komisyonu ile istişare yoluyla mümkün olabileceğini belirten Helse, El Halil olayının tek başına erteleme için hukuki bir dayanak oluşturmayabileceğini, ancak hükümetin gerilimi bilinçli olarak tırmandırabileceği uyarısında bulundu.
Bireysel eylem modeli ve derinleşen abluka
Siyaset bilimci İbrahim Rabaya, saldırının herhangi bir fraksiyon yapısına bağlı kalmaksızın 2015 yılından bu yana süregelen “bireysel eylem” çizgisinde gerçekleştiğine işaret etti. İsrail ordusunun her askeri olaya kitlesel cezalandırmalarla karşılık vermesinin krizin kökenindeki siyasi gerçeği değiştirmediğini ifade eden Rabaya, Batı Şeria genelinde uygulanan fiziki kuşatmanın baskı rejimini derinleştirmekten başka bir sonuç üretmediğini dile getirdi.
Çatışmanın yaşandığı bölgeye giderek açıklamalarda bulunan Netanyahu ise El Halil ve Halhul kentlerinin kuşatıldığını, faillerin yaşadığı mahallelerde tıpkı kuzey mülteci kamplarında olduğu gibi ev aramaları ve zorunlu tahliyelerin uygulanacağını, askeri operasyonların diğer bölgelere genişletilmesinin masada olduğunu duyurdu.
