İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Orta Doğu’daki diplomatik dengeleri doğrudan etkileyen “İbrahim Anlaşmaları” sürecinin genişletilmesi konusunda dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Netanyahu, normalleşme sürecine dahil olabilecek yeni ülkelerin gündemde olduğunu ve bu sayının ikiden fazla olduğunu bildirdi.
The Jerusalem Post gazetesine video röportaj veren İsrail Başbakanı, bölgedeki diplomatik temasların hız kazandığını ifade etti. Netanyahu, İbrahim Anlaşmaları kapsamını genişletmek amacıyla yeni ülkelerle görüşmelerin sürdüğünü belirterek sürece dair şu değerlendirmeyi yaptı:
“İbrahim Anlaşmaları’na imza atması beklenen ülkeler konusunda kesinlikle ikiden fazla aktörden bahsediyoruz.”
Anlaşmaların arka planı ve İran faktörü
Sürecin dönüm noktalarına değinen Netanyahu, söz konusu anlaşmaların eski ABD Başkanı Donald Trump ile yürüttükleri yakın işbirliği döneminde hayata geçirildiğini vurguladı. Temasların kökenine ilişkin bilgi veren Netanyahu, normalleşme fikrinin eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde İran ile yapılan nükleer anlaşmaya karşı ABD Kongresi’nde yaptığı konuşmayla filizlendiğini savundu.
Netanyahu, konuşmanın ardından Arap dünyasından çeşitli temasların başladığını ve ilk etapta bazı ülkelerle gizli görüşmeler yürütüldüğünü ifade etti. Ancak sürecin asıl ivmesini, Donald Trump yönetimi döneminde Washington ile Tel Aviv arasında Tahran yönetimine karşı kurulan stratejik ittifak sayesinde kazandığını dile getirdi.
Washington ile ortak hedefler ve diplomatik süreç
Netanyahu, geçtiğimiz günlerde Fox News kanalına verdiği demeçte de Trump yönetiminin son iki yılındaki öncelikli dış politika hedeflerini özetlemişti. İsrail Başbakanı, öncelikli hedefin “İran tehdidini bertaraf etmek”, ardından ise İbrahim Anlaşmaları’nı genişleterek bölgede yeni barış antlaşmaları imzalamak olduğunu kaydetmişti.
Askeri baskı ve ekonomik yaptırımlar aracılığıyla ABD ile birlikte ciddi mesafe katettiklerini öne süren Netanyahu, bölgedeki birçok Arap ülkesinin İsrail’in askeri gücünü ve kararlılığını gözlemledikten sonra bu sürece dahil olma eğilimi gösterdiğini savundu.
İbrahim Anlaşmaları nedir?
2020 yılının ikinci yarısında dönemin ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda başlatılan İbrahim Anlaşmaları; Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Fas ve Sudan’ın İsrail ile ilişkilerini resmen normalleştirmesini öngören bir dizi diplomatik mutabakatı kapsıyor. Anlaşmalar, 15 Eylül 2020 tarihinde Beyaz Saray’da düzenlenen resmi törenle imzalanmış ve 21. yüzyılda Arap ülkeleri ile İsrail arasında aleni biçimde gerçekleştirilen ilk toplu normalleşme adımı olarak kayıtlara geçmişti.
Öte yandan, bölgedeki diplomatik genişleme arayışlarını sürdüren İsrail Başbakanı Netanyahu, Gazze’deki operasyonlar nedeniyle Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından savaş suçları isnadıyla aranırken, ülkesinde de rüşvet, yolsuzluk ve kamu fonlarını kötüye kullanma suçlamalarıyla devam eden çeşitli yolsuzluk davalarıyla karşı karşıya bulunuyor.
