Yemen Savunma Bakanı Korgeneral Tahir el-Ukayli, bakanlığının resmi iletişim kanallarından yayımlanan ve Ensarullah (Husi) hareketinin kontrolündeki bölgelerde aşiretlerin düzenlediği sivil toplanmaları meşru askeri hedef ilan eden bildiri nedeniyle Yemen aşiretlerinden resmen özür diledi. Söz konusu uyarının ardından yükselen toplumsal tepkiler üzerine acil bir açıklama yapan el-Ukayli, metnin kabul edilemez bir hata olduğunu belirterek sorumlular hakkında derhal idari soruşturma başlatılması talimatı verdiğini duyurdu.
Bakan el-Ukayli, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Yemen Silahlı Kuvvetleri’nin uluslararası insancıl hukuk kurallarına ve teamüllerine bütünüyle bağlı olduğunu hatırlattı. Geleneksel aşiret dayanışması adı altında dahi olsa hiçbir sivil topluluğun doğrudan hedef alınmayacağını vurgulayan Savunma Bakanı, köklü Arap aşiretlerinin devleti yeniden inşa etme mücadelesinin ana taşıyıcısı ve Husi karşıtı cephenin temel direği olduğunu ifade etti.
Kriz yaratan bildiri ve Husilerin sert misilleme tehdidi
Tartışmalar, Savunma Bakanlığı tarafından perşembe günü yayımlanan ve sivilleri Husilerin hakimiyet alanlarındaki kitlesel aşiret toplanmalarından, mitinglerden ve seminerlerden uzak durmaya çağıran bildiriyle başladı. Açıklamada, Husilerin aşiret geleneklerini istismar ederek gençleri ve çocukları cepheye sürdüğü savunulmuş; bu tür organizasyonların “meşru askeri hedef” sayılacağı uyarısı yapılmıştı. Sivil ve aşiret toplantılarını doğrudan tehlikeye atan bu genelleme, ülke genelinde infiale yol açtı.
Bildirinin ardından Husi askeri sözcüsü Yahya Seri, Suudi Arabistan’ı Yemen aşiretlerini açıkça tehdit etmekle suçlayarak misilleme tehdidinde bulundu. Seri, sivil alanlara yönelik herhangi bir saldırı halinde daha önce başvurulmamış ağır seçenekleri devreye sokacaklarını ve karşı taraf için “felaket niteliğinde sonuçlar” doğacağını öne sürdü.
Koalisyon cephesinden yalanlama: Aşiretler hedef değil
Yemen’de Meşruiyeti Destekleme Koalisyonu Sözcüsü Tümgeneral Türki el-Maliki ise Husi iddialarını kesin bir dille yalanladı. Suudi Arabistan’ın sivil veya aşiret toplanmalarını hedef alma tehdidinde bulunduğu yönündeki iddiaların tamamen asılsız olduğunu belirten Maliki, şunları kaydetti:
- Yemen aşiretleri, ülkenin tarihi ve toplumsal dokusunun en saygın kurucu unsurudur.
- Ortaya atılan iddialar kamuoyunu yanıltma ve Husi hareketinin kendi iç krizlerini örtbas etme çabasıdır.
- Suudi Arabistan ve müttefikleri, aşiretlerin askeri çatışmalara alet edilmesine kesinlikle karşı durmaktadır.
Yemen siyasetinde aşiret dengesi ve ‘nekef’ geleneği
Yemen’de devlet kurumlarının zayıfladığı iç savaş koşullarında aşiretler; güvenlik, uzlaşı ve siyasi güç dengelerinin merkezinde bulunuyor. Köklü bir örfi gelenek olan “nekef”, bir haksızlığa ya da saldırıya karşı aşiret fertlerinin ve müttefiklerinin ortak dayanışma amacıyla toplanmasını ifade ediyor.
Tarihsel olarak mağdurları savunma refleksi barındıran bu gelenek, savaş ortamında taraflarca sıklıkla askeri mobilizasyon aracına dönüştürülüyor. Bakan el-Ukayli’nin hızla devreye girerek kurumsal özür dilemesi, Husilere karşı yürütülen askeri harekatta Yemen hükümetinin aşiret desteğini kaybetmeme konusundaki hassasiyetini ve sahadaki kırılgan toplumsal dengeleri bir kez daha gözler önüne serdi.
