Orta Doğu’daki savaşın 60. gününde, dünyanın en kritik petrol geçiş güzergahı olan Hürmüz Boğazı’ndaki felç hali devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a yönelik ablukanın uzun süreli olması yönündeki talimatı, enerji piyasalarında sarsıntıya yol açarken küresel ekonomi için “felaket” senaryolarını güçlendirdi.
Küresel piyasalarda “panik” dalgası
Enerji uzmanları, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam etmesi durumunda önümüzdeki iki hafta içinde piyasalarda büyük bir panik dalgasının yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. Petrol arzının yüzde 20 oranında azalmasıyla birlikte, Brent petrol fiyatları savaşın başlangıcından bu yana yaklaşık yüzde 60 oranında artış gösterdi. Doğal gaz fiyatlarındaki artış ise yüzde 42 seviyesine ulaştı.
1 trilyon dolarlık risk
Uluslararası Para Fonu (IMF), krizin devam etmesi halinde küresel büyüme oranının yüzde 3,1’e gerileyeceğini, enflasyonun ise yüzde 4,4’ün üzerine çıkacağını öngörüyor. Boğazdaki tıkanıklığın dünyaya maliyetinin 600 milyar dolardan başlayıp, krizin uzaması durumunda 1 trilyon doları aşabileceği hesaplanıyor. Bu durum, sadece enerji sektörünü değil, gıda güvenliğini de tehdit ediyor; Dünya Gıda Programı, bütçe kısıtlılığı nedeniyle 1,5 milyon kişiye yardım edememe riskiyle karşı karşıya.
İran ekonomisi nefessiz kalıyor
ABD ablukası İran üzerinde yıkıcı etkiler yaratıyor:
- Depolama Krizi: İran’ın ham petrol depolama kapasitesinin 22 gün içinde dolacağı ve üretimin tamamen durabileceği öngörülüyor.
- Mali Enkaz: İran’ın yeniden inşası için yaklaşık 270 milyar dolar gerektiği tahmin ediliyor. Ülkenin geçen yılki toplam milli geliri ise sadece 341 milyar dolardı.
Küresel piyasalar, Birleşik Arap Emirlikleri’nin OPEC+ grubundan ayrılma kararının artçı şoklarını yaşarken, Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik enerji arzı güvenliğini tarihin en kritik noktalarından birine sürüklemiş durumda.
