Yemen’deki Ensarullah hareketi (Husiler) tarafından Suudi Arabistan’a yönelik ilan edilen deniz ablukası ve “seyir yasağı” tehditlerinin ardından Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’nda sıcak saatler yaşanıyor. Açık kaynak istihbarat ve uydu takip verilerine göre, Suudi limanlarından hareket eden ve aralarında dev petrol tankerlerinin de bulunduğu 9 gemi, Husi tehdidi üzerine rotalarını değiştirerek geri dönmek zorunda kaldı.
6,2 milyon varil petrol taşıyan tankerler geri döndü
Küresel veri platformu Kpler’in denizcilik analizlerine göre, rotasını değiştiren 7 petrol tankerinin toplamda yaklaşık 6 milyon 215 bin varil Suudi ham petrolü taşıdığı belirlendi.
Geri dönen gemiler arasında öne çıkanlar şunlar oldu:
-
Dev Tankerler: Hong Kong ve Singapur bayraklı, Çin merkezli şirketler tarafından işletilen “NEW EXPLORER” ve “XIN LONG YANG” adlı iki dev tankerin tek başına 4 milyon varilden fazla petrol taşıdığı saptandı.
-
Kritik Mesafeden Dönüş: Babülmendep Boğazı’na sadece 155 deniz mili (yaklaşık 287 kilometre) mesafeye kadar yaklaşan araç taşıyıcı “UGR AL SAMHA” ile dökme yük gemisi “MARIAM”, boğazı geçmeden geri dönen diğer ticaret gemileri oldu.
Hürmüz’e alternatif rota tehlikede
Geçtiğimiz Nisan ayından bu yana Suudi Arabistan, Yanbu limanından günlük ortalama 4,5 milyon varil ham petrol ve işlenmiş yakıt sevk ediyor ve bu miktarın yaklaşık %70’i Asya pazarlarına gidiyordu. Haziran ayında Babülmendep üzerinden geçen Suudi petrol miktarı günlük 4 milyon varili aşarak, kriz altındaki Hürmüz Boğazı’na karşı en önemli alternatif hat haline gelmişti.
Denizcilik uzmanları, Babülmendep Boğazı’nın bypass edilmesi durumunda Asya’ya giden tankerlerin Kuzey Afrika ve Ümit Burnu rotasını kullanmak zorunda kalacağını belirtiyor. Bu durumun teslimat sürelerini 4 haftaya kadar uzatacağı, navlun ve yakıt maliyetlerinde ise muazzam artışlara yol açacağı ifade ediliyor.
Petrol dışı yük taşıyan gemiler geçişe devam ediyor
MarineTraffic verileri üzerinden yapılan coğrafi analizler, Husilerin hedefe doğrudan petrol sevkiyatını koyduğunu ortaya çıkardı. Petrol tankerleri güney yönlü seyirlerini durdurup kuzeye, Süveyş Kanalı’na doğru yönelirken ya da geri dönerken; petrol taşımayan diğer ticari gemilerin boğazdan geçmeyi sürdürdüğü görüldü.
Türkiye, BAE, Hindistan, Çin, Lübnan ve Suriye merkezli şirketler tarafından işletilen konteyner, genel kargo ve canlı hayvan taşıyan en az 10 geminin konum yayın cihazlarını (AIS) kapatmadan Babülmendep’ten sorunsuz şekilde geçtiği tespit edildi.
Trump ve Suudi Arabistan’dan sert mesajlar
Kızıldeniz’deki bu tırmanış küresel petrol piyasalarında fiyatların yükselmesine neden oldu. Suudi Arabistan Bakanlar Kurulu, ülkenin deniz güvenliğini ve ticaretini korumak adına uluslararası hukuka uygun “kararlı tedbirler” alınacağını açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump ise konuya ilişkin yaptığı açıklamada, İran destekli Husilerin Suudi limanlarına yönelik ablukayı sürdürmeleri halinde ABD ordusunun doğrudan müdahalede bulunacağını ve durumun “gereğini yapacağını” ilan etti.
