Irak Merkez Bankası (CBI), derinleşen bütçe açığı, azalan petrol gelirleri ve serbest piyasada milli paranın değer kaybetmesi üzerine para politikasında tarihi bir düzeltmeye gitti. Hükümetin aldığı karar doğrultusunda resmi dolar satış kuru, 1320 dinardan 1520 dinara yükseltildi. Bu adım, ülkede son üç yılı aşkın süredir resmi kur seviyesinde yapılan ilk devalüasyon ve fiyat revizyonu olarak kayıtlara geçti.
Merkez Bankası tarafından bankalara, döviz bürolarına ve elektronik ödeme kuruluşlarına gönderilen genelgede, eski kur uygulamasının durdurulduğu ve 7 Ekim 2026 mesai başlangıcı itibarıyla halka dolar satışında 1520 dinarlık yeni tarifenin yürürlüğe girdiği bildirildi. Kararın temel hedefi, son haftalarda 1600 dinar bandını aşan karaborsa kuru ile resmi kur arasındaki derin uçurumu kapatmak ve döviz spekülasyonunu dizginlemek olarak açıklandı.
Petrol gelirlerindeki düşüş ve 20 milyar dolarlık rezerv kaybı
Kamu gelirlerinin yaklaşık yüzde 90’ını petrolden karşılayan Irak ekonomisi, kamu maaşları, emekli aylıkları ve temel tüketim mallarının ithalatını finanse etmekte zorlanıyor. Şubat ayında başlayan bölgesel çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik krizleri nedeniyle Irak’ın günlük petrol ihracatı savaş öncesindeki 3,6 milyon varil düzeyinden ağustos ayında 2,34 milyon varil seviyesine kadar geriledi.
İhracattaki bu sert düşüş, ülkenin brüt döviz rezervlerinde yaklaşık 20 milyar dolarlık erimeye yol açarken hükümeti bütçe açığını kapatabilmek için iç borçlanma mekanizmalarına başvurmak zorunda bıraktı.
Açık artırma sisteminin kalkması karaborsayı körükledi
Bağdat yönetimi, ABD Hazine Bakanlığı’nın yaptırım uygulanan İranlı aktörlere nakit akışını engelleme baskıları sonucunda, 2025 yılı başında geleneksel “döviz müzayedesi” sistemini resmi olarak sonlandırmıştı. Bu adımın ardından piyasaya verilen nakit dolar likiditesinin daralması paralel piyasayı güçlendirmiş ve resmi kur ile sokak fiyatı arasındaki farkın kontrolsüz biçimde açılmasına neden olmuştu.
Ekonomi çevreleri, Merkez Bankası’nın attığı devalüasyon adımının kamu maliyesini rahatlatabileceğini ancak ithalata bağımlı olan Irak iç pazarında temel tüketim malları ve gıda fiyatlarında yeni bir enflasyon dalgasını tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
