ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran’a karşı sürdürdüğü askeri operasyonların maliyeti tırmandıkça Washington’daki siyasi ve ekonomik gerilim derinleşiyor. Çatışmalar askeri bir güç gösterisi olmanın ötesine geçerek mali bir krize dönüşürken Pentagon, tükenen mühimmat stoklarını yenilemek ve operasyonların sürekliliğini sağlamak amacıyla ABD Kongresi’nden 87 milyar dolarlık acil ek bütçe talebinde bulundu.
Pentagon’dan acil kaynak talebi ve tırmanan maliyetler
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, son haftalarda üçüncü kez Kongre komitelerinin karşısına geçerek savaşın mevcut mali tablosunu savundu. Hegseth, Pentagon’un askeri personelin maaşlarını ödemek, yıpranan teçhizatı yenilemek ve tüketilen hassas mühimmat depolarını doldurmak için acil finansmana ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
Bakan Hegseth, Eylül ayı sonuna kadar savaşın doğrudan maliyetinin 37,5 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini açıkladı. Bu rakam, kısa süre önce açıklanan tahminlerin yaklaşık 8 milyar dolar üzerinde bir artışa işaret ediyor. Hazırlanan acil bütçe talebinin yaklaşık %80’inin doğrudan askeri operasyonlara ve tüketilen mühimmatın yeniden üretilmesine ayrılması öngörülüyor.
Kongre’de Demokratlardan sert eleştiriler
Pentagon’un devasa bütçe talebi, Kongre’deki Demokrat üyelerin sert tepkisiyle karşılaştı. Yönetimin net bir Kongre yetkisi ve somut bir zafer stratejisi olmadan savaşı başlattığını belirten milletvekilleri, artan harcamaların iç ekonomiye ve küresel piyasalara ağır bir yük getirdiğini savundu.
Oturumda söz alan Senatör Jack Reed, savaşın yönetiliş biçimini ve ucu açık yapısını eleştirerek şu ifadeleri kullandı:
“Yetkisiz başlatılan bir savaşın ardından, dünya ekonomisi ağır bir zarar görürken ve net bir sonuç henüz görünmezken Kongre’den sürekli ek bütçe istenmesi kabul edilemez.”
Washington’daki analizlerde, çatışmaların mevcut yoğunlukta devam etmesi halinde toplam askeri maliyetin 100 milyar doları aşabileceği değerlendiriliyor.
Sahada operasyonlar ve bölgesel yansımalar
Siyasi tartışmalar tırmanırken ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’daki hedeflere yönelik operasyonların 11’inci gecesinde de kesintisiz sürdüğünü bildirdi. Açıklamada; askeri lojistik merkezleri, uçak hangarları ve insansız hava aracı (İHA) depolama tesislerinin hedef alındığı, temel amacın Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğini korumak olduğu ifade edildi.
Buna karşılık İran medyası, başkent Tahran başta olmak üzere Tebriz, Huzistan, İlam, Kürdistan ve Hürmüzgan eyaletlerinde hava savunma sistemlerinin aktif hale getirildiğini ve ABD füze saldırılarına karşı koyulduğunu duyurdu.
Kongre’nin kararı ne olacak?
Uzmanlar, Kongre’deki sert siyasi tartışmalara ve bütçe muhalefetine rağmen acil finansman paketinin eninde sonunda onaylanacağını öngörüyor. Bütçenin reddedilmesinin ABD’nin küresel askeri prestijine ve sahadaki birliklerin güvenliğine doğrudan zarar vereceği düşüncesi, Washington’da bütçenin geçmesi yönündeki en büyük etken olarak öne çıkıyor.
