İsrail’de 27 Ekim’de gerçekleştirilecek Knesset seçimleri öncesinde resmi aday listelerinin Yüksek Seçim Kurulu’na teslim edilmesiyle siyaset arenasında yeni bir dönemeç geçildi. İttifak ve bölünme pazarlıklarının geride kalmasıyla birlikte sahadaki mücadele, doğrudan oy dağılımı ve yüzde 3,25’lik seçim barajı hesaplarına odaklandı.
Listelerin kesinleşmesinin ardından yayımlanan kamuoyu araştırmaları, Genelkurmay eski Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki “Yaşar” (Dürüst) partisinin anketlerin büyük kısmında Başbakan Binyamin Netanyahu’nun partisi Likud’un önünde yer aldığını ortaya koyuyor. Ancak bu üstünlük, Eisenkot’a Arap partilerinin doğrudan desteği olmadan hükümet kurabilmesi için gereken 61 sandalyelik mutlak çoğunluğu tek başına sağlayamıyor.
Anketlerde benzeri görülmemiş Likud makası
İsrail merkezli televizyon kanalları (Kanal 11, 12, 13, 14), Walla ve i24 News tarafından yayımlanan son yoklamalarda, Likud partisinin sandalye projeksiyonları arasında 12 vekile varan olağan dışı farklılıklar göze çarpıyor.
Kanal 12’nin anketinde Eisenkot’un Yaşar partisi 25 milletvekiliyle ilk sıraya yerleşirken Likud 21 sandalyede kalıyor. Naftali Bennett liderliğindeki “B’Yahad” 13, Yair Golan’ın Demokratlar’ı 10, Avigdor Liberman’ın Evimiz İsrail partisi ise 9 sandalye kazanıyor. Sağ kanatta Birleşik Tevrat Yahudiliği 8, Şas 7, Itamar Ben-Gvir’in Otzma Yehudit partisi 6, Bezalel Smotrich ve Moshe Feiglin ittifakı 5, Ofer Winter’in yeni kurduğu Amcha Yisrael ise 5 sandalye elde ediyor. Bu tabloda Siyonist muhalefet bloğu 57, Netanyahu bloğu 52, Arap partileri ise 11 sandalyeye ulaşıyor.
Kamu yayıncısı Kan 11’de iki blok 52’şer sandalyeyle eşitlenirken, Walla’nın verilerinde Netanyahu kampı 51 sandalyeye kadar geriliyor. Buna karşılık sağ eğilimli yayın çizgisiyle bilinen Kanal 14, Likud’u 31 sandalyede göstererek sağ bloğun 64 vekille tek başına çoğunluğu yakaladığını öne sürüyor. Başbakanlık tercihinde ise seçmenlerin yüzde 46’sı Eisenkot’u en uygun aday olarak görürken Netanyahu’yu tercih edenlerin oranı yüzde 35 seviyesinde kalıyor.
Yüzde 3,25 barajı: Sandığın asıl kader ortakları
Kamuoyu araştırmalarının sunduğu asıl ortak gerçek, hükümetin kaderinin baraj sınırında gezinen iki kritik oluşumun performansına kilitlenmiş olması:
- Ofer Winter (Amcha Yisrael): Eski tuğgeneral Winter liderliğindeki sağcı hareket çoğu ankette yüzde 3,5 bandını aşarak 4 ila 5 sandalye çıkarma potansiyeli taşıyor. Ancak Kanal 14 anketinde olduğu gibi yüzde 2,1’de kalıp baraj altı kalması durumunda, sağ bloğun on binlerce oyu doğrudan heba olabilir.
- Yoaz Hendel ve Yaron Zelekha İttifakı: Kan 11 anketinde barajı aşarak 4 milletvekili kazandığı görülen “Yedekler ve İktisatçılar” listesi, diğer anketlerde yüzde 2,8 ile 3,2 aralığında seyrediyor. Bu ittifakın barajı geçerek parlamentoya girmesi, muhalefet bloğunun 61 sandalyelik güvenoyu eşiğine ulaşmasını sağlayacak en kritik matematiksel zemin olarak görülüyor.
Sandığa katılım dengeleri değiştirebilir
Parti tercihleri kadar sandığa gitme motivasyonu da seçim aritmetiğini doğrudan belirliyor. Anketlere göre muhalefet seçmenlerinin yüzde 82’si oy kullanacağını belirtirken, mevcut iktidar koalisyonu seçmenlerinde bu oran yüzde 75’e, Arap seçmeninde ise yüzde 54 seviyesine kadar düşüyor.
Analistler, 27 Ekim sandığında sadece en büyük partinin belirlenmesinin yetmeyeceğini; baraj eşiğindeki binde birlik oy kaymalarının 4 veya daha fazla vekili yer değiştirerek koalisyon denklemini baştan aşağı değiştirebileceğine dikkat çekiyor.
