İsrail’de yaklaşan erken genel seçimler öncesinde muhalefet cephesi, Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetini iktidardan düşürmek amacıyla kritik bir uzlaşıya vardı. Muhalefet lideri Yair Lapid’in Tel Aviv’deki konutunda bir araya gelen beş partinin liderleri, 27 Ekim’de düzenlenecek parlamento seçimleri öncesinde aralarındaki iç çekişmeleri sonlandırdıklarını ve ortak hareket edeceklerini resmen ilan etti.
Kanal 12 televizyonunun aktardığı ayrıntılara göre “Değişim Bloku” zirvesine; Yesh Atid Lideri Yair Lapid, Yaşar Partisi Lideri Gadi Eisenkot, B’Yahad Lideri Naftali Bennett, İsrail Evimiz Partisi Lideri Avigdor Liberman ve Demokratlar Lideri Yair Golan katıldı. Zirve sonrasında yayımlanan ortak ilkeler belgesinde, yeni hükümet kurulana kadar blok içi partilerin birbirini kamuoyu önünde hedef almaması kararlaştırıldı.
48 saat içinde üç kritik çalışma grubu kurulacak
Muhalefet partilerinin imzaladığı mutabakat metni, seçim koordinasyonunu ve olası koalisyon yapısını şekillendirecek somut adımları içeriyor:
- Seçmen katılımı ve sandık güvenliği: İlk çalışma grubu, kararsız seçmenleri sandığa çekmek, katılım oranını artırmak ve seçim günü usulsüzlüklerini engellemekten sorumlu olacak.
- Hükümet programı ve 7 Ekim komisyonu: İkinci heyet; Ultra-Ortodoks (Haredi) kesimin de askerlik yükünü paylaşması, başbakanlık görev süresine sınır getirilmesi, yeni anayasa taslağı ve 7 Ekim 2023 güvenlik zaaflarını araştıracak resmi soruşturma komisyonunun kurulmasını kapsayan “ilk 100 günlük eylem planı”nı hazırlayacak.
- Medya ve dezenformasyon masası: Üçüncü grup, partiler arasındaki ortak seçim kampanyasını yönetecek, karalama ve dezenformasyon dalgalarına karşı ortak basın stratejisi yürütecek.
Eski Başbakan Naftali Bennett, Tel Aviv’de varılan mutabakatın ardından 120 sandalyeli Knesset’te 63 vekil çıkarabilecek güce ulaştıklarını ve hükümeti kuracak salt çoğunluğu (en az 61 sandalye) elde edeceklerini açıkladı.
Netanyahu’dan yapay zeka montajlı fotoğrafla sert yanıt
Muhalefet blokunun tarihi gövde gösterisi Başbakan Netanyahu’da sert tepkiye yol açtı. Sosyal medya hesabı X üzerinden açıklama yapan Netanyahu, muhalefet liderlerinin Arap partilerinin desteği olmadan iktidara gelemeyeceğini öne sürdü.
Netanyahu, “Eisenkot; Liberman, Bennett, Golan ve Arap partileriyle sol bir koalisyon kuracak. Onları ancak güçlü bir Likud durdurabilir” mesajını paylaştı. Tepkisini bir adım öteye taşıyan İsrail Başbakanı, muhalefet liderlerinin toplantı fotoğrafına yapay zekâ ile Birleşik Arap Listesi (Ra’am) Lideri Mansur Abbas ile Hadash-Ta’al Lideri Ahmed et-Tibi’yi montajlayarak dolaşıma soktu.
Başbakan adayı seçim sonrasına bırakıldı
Tarihi uzlaşı, blok içi liderlerin başbakan adayı konusundaki anlaşmazlıklarının ardından geldi. Kamuoyu yoklamalarında önde çıkan Gadi Eisenkot, daha önce Bennett ve Liberman’ı ortak adaylık sürecini baltalamakla suçlamıştı. Liberman ise isim tartışmaları yerine toplam parlamento çoğunluğuna odaklanılması gerektiğini savunmuştu.
Varılan mutabakat doğrultusunda, başbakanın kim olacağı düğümünün seçim sonrasında alınacak oy dağılımına göre çözülmesi kararlaştırıldı. Aralık 2022’den bu yana İsrail tarihinin en aşırı sağcı hükümetine liderlik eden Netanyahu’nun, kamuoyu anketlerinde gerilemeye devam ettiği bir süreçte gelen bu hamle, 27 Ekim seçimlerini kader oylamasına dönüştürdü.
