İsrail ordusu, Gazze, Batı Şeria ve Lübnan hattında eş zamanlı sürdürdüğü operasyonların yarattığı ağır maliyet karşısında siyasi yönetime acil uyarıda bulundu. İsrail Ordu Radyosu’nun aktardığına göre askeri yetkililer, savunma bütçesine milyarlarca şekellik ek kaynak aktarılmaması halinde ordunun üç ana cephedeki güvenlik hatlarını muhafaza etmekte yetersiz kalacağını bildirdi.
25 milyar şekellik devasa finansman açığı
Ordu değerlendirmelerine göre, çok cepheli askeri harekatların kesintisiz sürmesi nedeniyle savunma bütçesinde yaklaşık 25 milyar şekellik (yaklaşık 8,2 milyar dolar) bir finansman açığı bulunuyor. İsrail Ordu Radyosu muhabiri Doron Kadosh, askeri kanadın siyasi liderliğe bu bütçe açığının doğrudan sahadaki konuşlanmayı ve operasyonel kabiliyeti tehdit ettiğini ilettiğini duyurdu.
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir de geçtiğimiz haftalarda yaptığı açıklamada, sahadaki çatışmaların yanı sıra ordu yönetiminin operasyonel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için ciddi bir “bütçe savaşı” verdiğine dikkat çekmişti. Üç yıla yaklaşan Gazze saldırılarının toplam faturasının yakında yarım trilyon şekele (yaklaşık 169 milyar dolar) ulaşacağı hesaplanırken; mühimmat, zırhlı araç onarımı ve hava savunma ikmalindeki devasa harcamalar kamu maliyesini krize sürüklüyor.
Lübnan cephesinde kış hazırlığı durma noktasına geldi
Mali krizin sahadaki en somut etkilerinden biri Lübnan sınırındaki mevzilerde hissediliyor. Ordu kaynakları, fon yetersizliği nedeniyle kış şartlarına yönelik altyapı çalışmalarının, ikmal yollarının ve sahadaki askerler için gereken teçhizat donatımının zamanında tamamlanamayacağını belirtiyor. Benzer lojistik ve tedarik darboğazı, Batı Şeria’daki daimi güvenlik noktaları ile Gazze’deki işgal hatlarında da orduyu zorluyor.
Finansman eksikliğinin; Demir Kubbe ve benzeri hava savunma bataryalarında kullanılan önleme füzelerinin alımını, tank ve topçu mühimmatı tedarikini, hasar gören zırhlı araçların bakımını ve istihbarat ile teknoloji birimlerine yeni personel alımlarını erteleme riski taşıdığı kaydediliyor.
Hükümet ile Maliye Bakanlığı arasında bütçe çatlağı
Ordu ile Maliye Bakanlığı arasındaki gerilim siyasi bir krize de dönüşmüş durumda. Savunma harcamalarının 2026 yılı için yaklaşık 184 milyar şekele (62 milyar dolar) fırlamasına rağmen ordu daha fazla kaynak talep ederken; Maliye Bakanlığı askeri kurumları bütçe disiplininden uzaklaşmak ve karşılıksız harcama yapmakla suçluyor.
Başbakan Binyamin Netanyahu ile muhalefet lideri Yair Lapid arasında gerçekleşen bütçe görüşmelerinde ise alternatif yollar masaya yatırıldı. Lapid, halka yeni vergi yükleri getirmek yerine koalisyon partilerine tahsis edilen siyasi ödeneklerin kesilerek savunmaya aktarılmasını ve buradan acilen 11 milyar şekel (yaklaşık 3,6 milyar dolar) tasarruf sağlanabileceğini öne sürdü. Savunma kaynaklarının yanı sıra ordu içinde yaşanan insan kaynağı açığı ve zorunlu askerlik süresini uzatan yasal düzenlemelerin kilitlenmesi, Tel Aviv yönetimini hem askeri hem de siyasi bir çıkmaza sürüklüyor.
