Yemen sahasında hız kazanan askeri hareketlilik, cephe hatlarının ötesinde bölgesel güç dengelerini doğrudan etkileyen yeni bir süreci başlattı. Hükümet güçlerinin Suudi Arabistan desteğiyle başlattığı “Fecrü’l-Yemen” (Yemen Şafağı) operasyonu, stratejik Babülmendep Boğazı ve çevresinde kontrolün yeniden el değiştirmesini sağladı. Ancak sahadaki bu hızlı ilerleme, yıllardır süregelen güç dengesinin kalıcı olarak değişip değişmediği sorusunu gündeme taşıyor.
Eylül ayında Husilerin batı kıyısı boyunca ilerleyerek Muha, Zübab ve boğaz hattına ulaşmasının ardından başlatılan karşı taarruz, sahil şeridini büyük oranda hükümet kontrolüne geçirdi. Operasyon sahil hattıyla sınırlı kalmayarak Taiz’in dağlık bölgelerine doğru genişlerken, çatışmanın seyri daha zorlu bir coğrafyaya taşındı.
Sahilden dağlık alanlara uzanan askeri denklem
Operasyonun ilk aşamasında Amelika Tugayları, Vatan Kalkanı güçleri ve Halk Direnişi unsurlarının kara koordinasyonu, Suudi Arabistan’ın yoğun hava desteğiyle birleşerek açık sahil arazisinde hızlı bir sonuç verdi. Buna karşın harekâtın El-Vaziiye, Mevza, Cebel Habeşi ve Hayfan gibi engebeli bölgelere yönelmesi, hava gücünün avantajlarını sınırlandıran ve pusu ihtimallerini artıran yeni bir zemin oluşturdu.
Taiz kırsalındaki dağlık yükseltiler; Muha, Zübab ve Babülmendep’in kara derinliğini oluşturuyor. Uzmanlara göre, sahilde elde edilen kazanımların korunabilmesi ve lojistik ikmal hatlarının güvenliği, bu stratejik tepelerin kontrol altında tutulmasına bağlı bulunuyor.
Babülmendep Boğazı’nda kontrol ve güvenlik sınaması
Modern askeri doktrinler açısından kıyı hattını kontrol etmek, deniz güvenliğini tek başına garanti altına almaya yetmiyor. Husilerin sahilden uzaklaştırılması coğrafi baskıyı azaltsa da grubun 2023 yılından bu yana geliştirdiği füze, insansız hava aracı (İHA) ve uzaktan kumandalı deniz araçları kapasitesi tehdidin iç kesimlerden devam etmesine olanak tanıyor. Bu durum, seyrüsefer güvenliğinin sağlanması için operasyonların sahil temizliğinden Husilerin derinlikteki cephanelik ve fırlatma rampalarının etkisiz hale getirilmesine evrilmesini zorunlu kılıyor.
Husilerin yanıtı: Sahadaki kaybı derinlik vuruşlarıyla dengeleme
Kara kontrolünü kaybeden Husiler, çatışmanın maliyetini karşı tarafın stratejik merkezlerine taşımayı hedefleyen bir yanıt stratejisi izliyor. Taiz cephesindeki direnişle eş zamanlı olarak Suudi Arabistan içlerindeki noktalara ve havalimanlarına yönelik füze ve İHA saldırıları artırıldı. Riyad yönüne fırlatılan bir balistik füzenin koalisyon sistemlerince engellendiği bildirilirken, eş zamanlı olarak Aden Havalimanı da hedef alındı. Bu hamleler, Husilerin sahada kaybettikleri alanı menzil avantajıyla telafi etme arayışı olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel ve küresel dengelere yansımalar
Kızıldeniz’in güney kapısı olan Babülmendep; Süveyş Kanalı ve küresel enerji sevkiyat rotalarının merkezinde yer alması nedeniyle yerel bir çatışmanın çok ötesinde ağırlık taşıyor. Operasyonun arka planında Suudi Arabistan’ın ana desteğinin yanı sıra ABD’nin istihbarat ve planlama katkısı ile Türkiye ve Pakistan ile yürütülen savunma temasları dikkat çekiyor. Diğer tarafta ise İran’ın Husiler üzerindeki askeri ve siyasi etkisi varlığını koruyor.
“Fecrü’l-Yemen” operasyonunun sahadaki kazanımlarını kalıcı bir stratejik üstünlüğe dönüştürüp dönüştüremeyeceği; hükümet güçlerinin Taiz kırsalındaki derinliği güvenceye almasına, ittifak içi koordinasyonu korumasına ve Husilerin uzun menzilli caydırıcılık kapasitesinin ne ölçüde sınırlandırılabileceğine bağlı olacak.
