İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu toplantısına katılmak üzere ABD’ye yapacağı ziyaret, New York’ta patlak veren diplomatik ve hukuki krizlerin gölgesinde büyük ölçüde kısıtlandı. İsrail basınından Yedioth Ahronoth gazetesinin aktardığı bilgilere göre Netanyahu; New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) kararına dayanarak tutuklama çağrısı yapması ve kentte düzenlenmesi beklenen kitlesel protestolar nedeniyle ziyaretini yalnızca birkaç saate indirdi.
Güvenlik gerekçeleriyle New York’ta geceyi geçirmeme kararı alan İsrail Başbakanı’nın, resmi uçağına hiçbir gazeteciyi dahil etmemesi de basında “eşi benzeri görülmemiş bir tedbir” olarak nitelendirildi.
“Siyon Kanadı” New York yerine New Jersey’e inecek
İsrailli güvenlik kaynakları, Netanyahu’yu taşıyan “Siyon Kanadı” adlı başkanlık uçağının New York’taki John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı yerine komşu eyalet New Jersey’deki Newark Havalimanı’na veya bir askeri üsse iniş yapacağını bildirdi.
Bu kararın arkasında, ABD federal ve yerel otoriteleriyle yaşanan protokol krizleri ile Belediye Başkanı Mamdani’nin talimatıyla uçağın havalimanında beklemesine izin verilmeden derhal kalkışa zorlanabileceği yönündeki istihbari endişeler yatıyor. Ziyaret planındaki ani daralma nedeniyle Netanyahu’nun Teksas’a geçerek ABD’li milyarder Elon Musk ile yapmayı planladığı görüşme de iptal edildi.
BM Genel Kurulu’nda protesto ve boykot alarmı
Netanyahu’nun perşembe sabahı iniş yaptıktan sonra New York yerel saatiyle 14.00’te BM kürsüsüne çıkması ve aynı günün akşamı derhal İsrail’e dönmesi planlanıyor. Başbakanın konuşma saatinin İsrail televizyonlarının ana haber bülteni saatine göre ayarlandığı ve metnin doğrudan İran tehdidine odaklanacağı ifade ediliyor.
İsrail’in BM Daimi Temsilciliği ise salonda gerçekleşebilecek diplomatik tepkilere hazırlanıyor:
- Konuşma başladığı anda çok sayıda ülke temsilcisinin salonu topluca terk etmesi (walkout) bekleniyor.
- Kürsüden yapılacak hitap sırasında Genel Kurul salonundan yükseltilebilecek sözlü protestolar için güvenlik birimleri teyakkuza geçirildi.
- Netanyahu’nun ziyareti sırasında ABD Başkanı Donald Trump ile yüz yüze bir görüşme gerçekleştirmesi beklenmiyor.
UCM tutuklama emri ve Mamdani’nin çağrısı
Uluslararası Ceza Mahkemesi, Kasım 2024’te Gazze’de işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar gerekçesiyle Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında yakalama emri çıkarmıştı.
New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, temmuz ayında yaptığı açıklamada yerel yönetimin UCM emirlerini doğrudan infaz etme yetkisi bulunmadığını ancak federal hükümetin mahkeme kararına uyması gerektiğini vurgulamıştı. Mamdani, “Savaş suçuyla itham edilen kişilerin New York kentinde yeri yoktur” diyerek Netanyahu’nun kente adım atmasına sert tepki göstermişti. Gazze’deki askeri operasyonların ardından uluslararası meşruiyet baskısı altında olan İsrail heyeti, New York temaslarını kısıtlı bir zaman aralığında tamamlamayı hedefliyor.
