Suriye’nin kuzeyinde yer alan Rakka vilayetinde pamuk üreticileri, hasat sezonuna yüksek girdi maliyetleri ve derin bir piyasa belirsizliğiyle girdi. Resmi bir alım fiyatının henüz duyurulmaması ve alım mekanizmalarındaki belirsizlik, üreticileri tüccarların inisiyatifine bırakma tehlikesi yaratıyor.
Hasatta çalışan tarım işçileri sabah 05.00’ten akşam 17.30’a kadar ton başına yaklaşık 100 dolar karşılığında emek verirken, genel hayat pahalılığı nedeniyle kazanılan ücretlerin temel ihtiyaçları dahi karşılamaya yetmediği belirtiliyor.
Mazot fiyatları üçe katlandı, sulama masrafı vurdu
Rakka’nın Meyselun bölgesinde üretim yapan çiftçi Halil el-Osman el-Hammud, mart ayında başlayan toprak hazırlığı, ekim ve yabani ot temizliği süreçlerinin ardından hasat aşamasına ulaştıklarını aktardı. Bölgedeki sulama kanallarına su verilmemesi sebebiyle mahsulün 13 kez mazotlu pompalarla sulanmak zorunda kaldığını belirten Hammud, sezon başında 100 dolar civarında olan mazot varil fiyatının 300 dolara fırladığını ifade etti.
Dönüm başına maliyetin mazot hariç 150 ila 230 dolar arasında değiştiğini kaydeden üreticiler, işçilik ve ton başına 110-120 doları bulan nakliye masrafları eklendiğinde mevcut piyasa şartlarında kâr etmenin imkansızlaştığını vurguluyor. Serbest piyasada pamuğun tonu 750 ila 850 dolar arasında alıcı bulurken, çiftçiler bu rakamların üretim harcamalarını telafi etmediğini ve kamu desteği görmediklerini dile getiriyor.
Çırçır tesisleri bekleyişte, ihracat kapıları kapalı
Sektörün sanayi ayağında da benzer bir duraklama yaşanıyor. Çırçır tesisi işletmecisi Abdullah er-Receb, alım mekanizmasının ve taban fiyatın netleşmemesi nedeniyle tesislerin faaliyete geçemediğini bildirdi. Elektrik kesintileri yüzünden tesislerin yüksek maliyetli dizel yakıtla çalışmak zorunda kaldığına değinen Receb, bu durumun nihai ürün maliyetine doğrudan yansıdığını ifade etti.
Öte yandan, Türkiye üzerinden yapılması planlanan pamuk ihracatının da bürokratik engellere takıldığı kaydedildi. Pamuk balyalarının ihracatı öncesinde dezenfekte edilmesi için gereken kimyasal maddenin Suriye hükümeti tarafından girişine izin verilmemesi sebebiyle sınır ötesi ticaret hattının kapalı kaldığı aktarılıyor. Resmi fiyatın olmaması sebebiyle serbest piyasada bazı satışların ton başına 650 ila 700 dolara kadar gerilediği bildiriliyor.
Tarım idaresinden alım garantisi açıklaması
Üreticilerin kaygılarına karşın bölgedeki tarım yetkilileri, çiftçilerden mahsul alımına tamamen hazır olduklarını savunuyor. Alım sürecinin Tarım Müdürlüğü tarafından düzenlenen menşe belgeleri ve tarımsal ekim planları doğrultusunda yürütüleceğini belirten yetkililer; Rakka’da toplanan ürünlerin 25 tonluk kamyonlarla Halep ve Hama’daki Teşrin ve Asi çırçır merkezlerine nakledileceğini duyurdu.
Yetkililer, resmi alım fiyatının teslimat merkezlerinde ilan edileceğini bildirirken, açıklanacak rakamın çiftçilerin girdi maliyetlerini karşılayacak bir seviyede olmasının hedeflendiğini ifade ediyor.
