Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran’ın yer altında inşa ettiği ve nükleer faaliyetlerle bağlantılı olduğundan şüphelenilen son derece korunaklı “Kuh-e Kolang” (Kazma Dağı) bölgesinde inşaat hareketliliği tespit edildiğini duyurdu.
UAEA Genel Direktörü Rafael Grossi, Bloomberg Televizyonu’na verdiği mülakatta, müfettişlerin tünel kompleksinin içini henüz denetleyemediğini ancak uydu görüntülerinin Natanz Uranyum Zenginleştirme Tesisi’nin güneyindeki bölgede yeni bir hareketliliğe işaret ettiğini belirtti. Grossi, “Bu inşaat sahası çevresinde hareketlilik olduğuna dair bazı göstergeler var; ancak orada tam olarak hangi faaliyetlerin yürütüldüğüne dair somut bir bilgiye sahip değiliz” değerlendirmesinde bulundu.
Saldırılara karşı dağın kalbine kazınan tüneller
Tahran’ın 220 kilometre güneyindeki Zagros Dağları silsilesinde yer alan Kazma Dağı sahasındaki faaliyetler, yaklaşık 6 yıl önce İran’ın santrifüj montaj atölyesine yönelik sabotaj girişiminin ardından hız kazanmıştı. Grossi, Tahran yönetiminin o dönem tesisleri hava saldırılarına karşı tamamen korunaklı kılmak amacıyla her şeyi dağın kalbindeki tünellere taşıma kararı aldığını hatırlattı.
Açıklamalar, UAEA Yönetim Kurulu’nun nükleer taahhütlere uyulmadığı gerekçesiyle İran dosyasını Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) sevk etmesinin hemen ardından geldi. Ajans müfettişleri, Haziran 2025’te tesislerin vurulmasından bu yana İran’ın uranyum stoklarının güncel durumunu ve tam konumunu bağımsız olarak doğrulayamıyor.
Trump’tan açık askeri müdahale uyarısı
Kazma Dağı sahası, son dönemde Washington’ın da doğrudan hedef tahtasında yer alıyor. ABD Başkanı Donald Trump, bir hafta içinde iki kez kamuoyu önünde bu bölgeyi işaret ederek sert uyarılarda bulundu.
Cumhuriyetçi Parti kongresinde konuşan Trump, “Kazma Dağı’nda küçük çaplı bir hareketlilik gözlemliyoruz. İran’a bu oyunları bırakmasını tavsiye ediyorum; aksi halde onları çok sert bir şekilde vurmak zorunda kalacağız” ifadelerini kullandı. Trump yönetimi, bölgedeki tesisleri temmuz ortasından bu yana açık hedef olarak değerlendiriyor.
Şubat ayı sonunda nükleer tesislerin hedef alınmasıyla tırmanan Washington-Tahran gerilimi karşılıklı misillemelerle sürerken; Tahran nükleer programının tamamen barışçıl amaçlar taşıdığını, Washington ise bölgedeki tesislerin nükleer silah kapasitesini gizlemek amacıyla kullanıldığını savunuyor.
