İran Çevre Koruma Kurumu Başkanı Şina Ensari, ülke genelindeki sulak alanların yaklaşık yüzde 70’inin ciddi su açığıyla karşı karşıya olduğunu duyurdu. Su krizinin biyoçeşitlilik ve yerel halkın geçim kaynakları üzerinde ağır tehditler oluşturduğunu belirten Ensari, söz konusu oranın sulak alanların tamamen kuruduğu anlamına gelmediğini, ancak doğal ekolojik dengenin korunması için gereken su miktarının sağlanamadığını kaydetti.
Bu yıl kaydedilen yağışlar ile bazı valiliklerin ve kamu kurumlarının iş birliği sayesinde belirli havzalarda geçen yıla kıyasla kısmi iyileşmeler görüldüğünü aktaran yetkili, mevcut tablonun ulusal ekolojik standartların oldukça gerisinde kaldığını vurguladı.
Çevreye ayrılan pay kağıt üzerinde kaldı
Resmi verilere göre İran’daki sulak alanların yıllık toplam su ihtiyacı yaklaşık 11 milyar metreküp olarak hesaplanıyor ve bu miktar ülkenin 7. Kalkınma Planı hedefleri arasında yer alıyor. Yasal mevzuata göre su tahsisatında öncelik sırasıyla içme suyuna, ardından çevresel ihtiyaçlara, son olarak ise tarım ve sanayi sektörlerine tanınıyor.
Buna rağmen Şina Ensari, son yıllarda azalan yağışlar ve artan kuraklık baskısı sebebiyle sulak alanlara ayrılan payın hiçbir zaman tam olarak karşılanamadığını belirtti. Yer altı ve yüzey sularındaki aşırı tüketimi sınırlamak adına özellikle sanayi tesislerinde atık su arıtma ve geri kazanım projelerinin acilen genişletilmesi gerektiği çağrısında bulundu.
Ekolojik yıkım ve yerel ekonomi riski
Sulak alanların su seviyesindeki hızlı çekilme, yalnızca doğal rezervlerin kaybıyla sınırlı kalmayıp bölge halkının balıkçılık, tarım ve eko-turizm gelirlerini de yok olma noktasına getiriyor.
Kuruyan havzaların tabanında biriken tuz ve toz tabakalarının rüzgârla taşınması, çevre kentlerde şiddetli kum ve tuz fırtınalarını tetikleyerek tarım arazilerini çölleştiriyor. 1971 yılında kabul edilen uluslararası Ramsar Sözleşmesi’ne adını veren İran, küresel öneme sahip yaklaşık 1,49 milyon hektarlık 27 Ramsar sulak alanını bünyesinde barındırıyor. Ekoloji uzmanları, tehlikenin boyutunu azaltmak için her bir havzanın gerçek su ihtiyacını karşılayacak net takvimlerin yürürlüğe konması gerektiğini belirtiyor.
