Ürdün’ün Zarka kentinin kalbinde yer alan tarihi Büyük Arap Camisi (Camiü’l-Arab), bir asrı aşkın geçmişiyle sadece şehrin kentsel dönüşümüne tanıklık etmekle kalmıyor, aynı zamanda ibadethanelerin sosyal hayattaki rolünü yeniden tanımlıyor. 1920 yılında bölgede yaşayan kabileler tarafından temeli atılan ve kapılarını her kökenden insana açtığını vurgulamak adına bu adı alan cami, günümüzde devasa bir sosyal, eğitsel ve kültürel yaşam kompleksine dönüşmüş durumda.
Nüfus artışıyla birlikte 1960 ve 1970’li yıllarda genişletilen mabet, 2015 yılında başlatılan kapsamlı yeniden inşa sürecinin ardından 2018’de Ürdün Kralı 2. Abdullah’ın katılımıyla modern mimarisiyle yeniden açıldı. Yaklaşık 3 milyon Ürdün dinarına (4,2 milyon dolar) mal olan ve hayırseverlerin bağışlarıyla tamamlanan 4 bin 500 metrekarelik 6 katlı yapı; geleneksel İslam mimarisi, elektrikli pencereleri, 60 metrelik saat kulesi formundaki minaresi ve dev dijital ekranlarıyla kentin siluetini belirliyor.
İşitme engellilere özel mescit ve işaret diliyle hutbe
2003 yılından bu yana caminin imamlığını ve hatipliğini yürüten Ahmed ez-Zubi, dönüşümün temel amacının camiyi yalnızca namaz vakitlerinde açılan bir mekan olmaktan çıkarıp tüm topluma dokunan bir merkez haline getirmek olduğunu vurguluyor. Cami bünyesindeki en dikkat çekici hizmetlerin başında engelli bireylere yönelik imkanlar geliyor:
- İşitme Engelliler Mescidi: İşitme engelli vatandaşlar için ayrılan özel alanda, cuma hutbeleri yıl boyunca anlık olarak işaret diline çevriliyor.
- Görme Engelliler Kuran Kursu: Görme engelli öğrencilere yönelik özel eğitim materyalleriyle kapsayıcı dini eğitim sunuluyor.
- Fiziksel Erişim Kolaylığı: Bina, yaşlı ve bedensel engelli vatandaşların hiçbir engele takılmadan tüm katlara ulaşabileceği şekilde tasarlandı.
Eğitimden sağlığa uzanan sosyal dayanışma ağı
Cami bünyesinde faaliyet gösteren İslam Kültür Merkezi’nin verilerine göre, 2025 yılı boyunca tesislerde toplam 2 bin 853 sosyal, eğitsel ve kültürel etkinlik düzenlendi. Merkezde Kuran ve ahlak derslerinin yanı sıra öğrencilere matematik, İngilizce, fizik ve kimya branşlarında ücretsiz takviye kursları sağlanıyor, üstün yetenekli öğrenciler için özel eğitim programları yürütülüyor.
Sosyal yardımlaşma ayağında ise “Tek Vücut” adlı insani yardım girişimi öne çıkıyor. Girişim vasıtasıyla dar gelirli ailelere, işsizlere ve öğrencilere temel ihtiyaç desteği verilirken; ramazan aylarında binlerce kişilik toplu iftarlar düzenleniyor. Kompleks içinde yer alan tıp merkezi ise genel sağlık taramaları ve poliklinik hizmetleriyle çevre sakinlerine doğrudan destek sağlıyor.
Yürüttüğü nitelikli gönüllülük çalışmalarıyla 2023 yılında “Veliaht Prens Hüseyin bin Abdullah Gönüllülük Ödülü”nde birincilik elde eden cami, çatısına kurulan güneş enerjisi panelleri, geniş yeşil alanları ve doğal hava akışını destekleyen yazlık mescidiyle çevre dostu uygulamalara da imza atıyor. Büyük Arap Camisi, bir asırlık mirasını modern çağın ihtiyaçlarıyla birleştirerek bölge halkına hizmet vermeye devam ediyor.
