Suriye Merkez Bankası Başkanı ve Kara Para Aklama ve Terörün Finansmanıyla Mücadele Komisyonu Başkanı Safvet Reslan, ülkesinin daha şeffaf, esnek ve uluslararası standartlara uyumlu bir finansal yapı inşa etme kararlılığını duyurdu. Paris’te düzenlenen Mali Eylem Görev Gücü (FATF) Genel Kurulu’nda konuşan Reslan, hedeflerinin sadece gri listeden çıkmak olmadığını, riskleri tespit edip yönetebilen kalıcı ve sürdürülebilir bir ulusal denetim mekanizması oluşturmak olduğunu vurguladı.
FATF bünyesinde “stratejik eksiklikleri bulunan ancak bunları gidermek için kurumla aktif iş birliği yapan” ülkelerin yer aldığı gri listede bulunan Şam yönetimi; Dünya Bankası ile ulusal risk değerlendirme sürecini, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile de ilgili mevzuatın uluslararası normlara uyumlu hale getirilmesi çalışmalarını yürütüyor.
Bankacılık sektöründe dijital denetim ve kimlik doğrulama
Suriye’nin finansal sisteme güveni yeniden kazandırmak amacıyla devreye aldığı reform adımları şu başlıkları kapsıyor:
- Müşterini Tanı (KYC) Standartları: Bankalarda müşteri kimlikleri, ticari faaliyetleri ve fon kaynaklarının doğrulanmasına yönelik veri kalitesi artırılırken, risk temelli denetim modeli güçlendiriliyor.
- Otomatik Tarama ve Yaptırım Kontrolü: Şüpheli finansal işlemlerin ve kişi isimlerinin uluslararası yaptırım listeleriyle eşleştirilmesi için gelişmiş tarama yazılımları sisteme entegre ediliyor.
- Finans Dışı Meslekler: Kuyumculuk, gayrimenkul ve belirli serbest meslek kollarının kara para aklamayla mücadele yükümlülüklerine tabi tutulmasını öngören yasal düzenlemeler tamamlanma aşamasına getirildi.
Ortak değerlendirme süreci 2027 ortasında başlıyor
Orta Doğu ve Kuzey Afrika Mali Eylem Görev Gücü (MENAFATF) heyetinin Şam ziyaretinin ardından açıklamalarda bulunan Uluslararası İşbirliği Direktörü Şefik ed-Dali, Suriye sistemine yönelik karşılıklı teknik değerlendirme sürecinin 2027 yılının ortasında başlayacağını bildirdi.
Hama Üniversitesi İktisat Fakültesi Bankacılık ve Finans Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Abdurrahman Muhammed ise gri listeden fiilen çıkışın teknik bir takvim gerektirdiğini belirtti. Değerlendirme raporlarının hazırlanması, eksiklerin tespiti ve eylem planlarının uygulanmasının zaman alacağına işaret eden Muhammed, listenin kaldırılmasının formaliteden ziyade kurumsal denetim kapasitesinin sahada kanıtlanmasına bağlı olduğunu vurguladı.
Gri listeden çıkışın ekonomik yansımaları
Dr. Muhammed’e göre Suriye’nin gri listeden çıkarılması, uzun süredir tecrit ve yaptırımlarla boğuşan ekonomi için kritik kazanımlar sağlayacak:
- İşlem Maliyetlerinin Düşmesi: Uluslararası bankaların uyguladığı sıkı inceleme (enhanced due diligence) süreçleri esneyecek, gecikmeler azalacak ve dış transfer maliyetleri ucuzlayacak.
- Muhabir Banka İlişkileri: Suriye bankalarının küresel finans merkezlerinde yeniden muhabir hesapları açabilme ve ticaret finansmanı sağlama kapasitesi artacak.
- Yeniden İmar ve Yatırım: Ülke risk priminin gerilemesi, yabancı doğrudan yatırımların önünü açarken uluslararası fonların yeniden imar projelerine katılımındaki hukuki engelleri hafifletecek.
