İsrail’de yaklaşan kritik seçimler öncesinde 7 Ekim saldırılarının yıl dönümü, askeri ve istihbari bir değerlendirme konusu olmaktan çıkarak Başbakan Binyamin Netanyahu ile iç istihbarat teşkilatı Şin Bet’in eski direktörü Ronen Bar arasında doğrudan hukuki ve siyasi bir hesaplaşmaya dönüştü. İsrail basınına yansıyan belgeler, karşılıklı sızıntılar ve açıklamalar, güvenlik zafiyetinin ötesinde seçmen algısını şekillendirmeye yönelik kapsamlı bir “anlatı savaşı” yürütüldüğünü gösteriyor.
Suçlamalar ve gece saatlerindeki iletişim boşluğu
Krizi tırmandıran çıkışında Başbakan Netanyahu, Şin Bet eski direktörü Ronen Bar’ı 6-7 Ekim gecesi Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi ve Askeri İstihbarat Başkanı Aharon Haliva ile göstergeleri değerlendirmesine rağmen kendisini bilgilendirmemekle suçladı. Netanyahu; sınır birliklerinin, sahadaki unsurların ve Nova Müzik Festivali katılımcılarının uyarılmadığını, yalnızca özel “Tequila” biriminin bölgeye gönderilmesiyle yetinildiğini öne sürdü.
Buna karşılık Bar, Yüksek Mahkeme’ye verdiği ifadede saldırı gecesi genel istihbarat tablosunun yanlış değerlendirildiğini kabul etmekle birlikte, saat 03.03’te Hamas’ın olağandışı hazırlıklarına dair bir uyarı geçildiğini belirtti. Saat 05.15 sularında Netanyahu’nun askeri sekretaryasına bilgi verilmesi talimatı verdiğini savunan Bar, Başbakan ile ilk doğrudan temasın saldırının fiilen başladığı 06.29’da kurulabilmiş olmasındaki gecikmenin arkasındaki tüm resmi kayıtların açığa çıkarılmasını istiyor. İftiraya uğradığını belirten eski istihbarat şefi, Netanyahu’ya karşı tazminat davası açacağını duyurdu.
Cımbızlanan resmi protokoller ve bölgesel uyarılar
İsrail basını, Netanyahu’nun Şin Bet’i “sürekli sakinlik ve taviz yanlısı olmakla” suçlamak için yayımladığı bazı toplantı tutanaklarının bağlamından koparıldığına dikkat çekiyor. Yayımlanan resmi notlarda Bar’ın Gazze’de önleyici bir savaşa karşı çıktığı kısımlar öne çıkarılırken, aynı toplantılarda Hamas lideri Yahya Sinvar’ın güçlendiği ve Gazze için kapsamlı bir askeri plan hazırlanması gerektiği yönündeki ikazlarının metin dışı bırakıldığı belirtiliyor.
Öte yandan tartışma, saldırıdan aylar önceki güvenlik ve dış istihbarat raporlarına da uzanıyor. İsrail Askeri İstihbaratı’nın iç siyasi kutuplaşmanın caydırıcılığı zayıflattığına ilişkin yazılı uyarılarının yanı sıra, saldırıdan kısa süre önce Mısır İstihbarat Şefi Abbas Kamel’in ve Birleşik Arap Emirlikleri Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid’in Netanyahu’ya ilettiği iddia edilen genel tehlike ikazlarının güvenlik bürokrasisiyle paylaşılmadığı yönündeki iddialar kamuoyunda tartışılıyor.
Komplo teorileri ve seçim öncesi kamuoyu baskısı
Netanyahu cephesi, aleyhindeki iddiaları “sağ hükümeti devirip yerine sol koalisyon getirmek isteyen yabancı güçlerin ve muhalif medyanın kampanyası” olarak nitelendirirken, güvenlik yetkililerini suçlayan söylemler muhalefet kanadında “ihanet iması içeren tehlikeli bir propaganda” olarak yorumlanıyor. Bağımsız bir devlet soruşturma komisyonunun kurulmaması, tartışmaların sızdırılan belgeler eşliğinde medya üzerinden yürütülmesine zemin hazırlıyor.
Kanal 12 tarafından yayımlanan son kamuoyu araştırmasına göre, İsrail halkının yüzde 58’i 7 Ekim zafiyetinde Netanyahu’yu doğrudan ve büyük oranda sorumlu tutuyor. Seçmenlerin yüzde 70’i ise bu güvenlik başarısızlığının sandıktaki tercihlerini belirleyeceğini ifade ediyor. Seçimler yaklaşırken Tel Aviv’de taraflar, askeri ve siyasi sorumluluğu birbirine yükleyerek kendi anlatısını kamuoyuna kabul ettirme mücadelesi veriyor.
