Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne ait Fairford Hava Üssü’nde konuşlu B-1B Lancer tipi stratejik bombardıman uçaklarını beklenmedik bir kararla geri çekti. İran’a yönelik hava operasyonlarında 28 Şubat tarihinden bu yana kilit bir kalkış noktası olarak kullanılan üssün tahliyesi, Londra’nın yaklaşık 160 kilometre batısındaki tesise yönelik güvenlik tehditlerinin ardından geldi. Fairford, ABD Hava Kuvvetleri’nin Avrupa kıtasında ağır bombardıman uçaklarını operasyonel olarak konuşlandırdığı tek daimi nitelikli merkez konumundaydı.
Tahliye kararı, üs çevresinde saldırı hazırlığı şüphesiyle 6 kişinin gözaltına alınmasının ardından alındı. ABD Başkanı Donald Trump Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, uçakların İran ile bağlantılı olduğu değerlendirilen bazı tehditler sebebiyle yer değiştirdiğini belirterek, “Onları biraz hareket ettirdik, çok uzağa taşımadık” ifadelerini kullandı. Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise bu tür intikallerin olağan rotasyon süreçlerinin bir parçası olduğunu vurguladı.
Fairford Üssü çevresinde sabotaj şüphesi
İngiliz polisinin 27 Eylül’de başlattığı operasyonlarda, üs yakınlarına patlayıcı yerleştirmeyi planladıkları iddiasıyla 5 şüpheli yakalandı. Araçlarında benzin bidonları bulunan şüpheliler kefaletle serbest bırakılırken, soruşturma genişletildi. Hemen ardından Londra’da üsse saldırı hazırlığı yaptığı değerlendirilen 25 yaşında bir İngiliz-İran çifte vatandaşı daha gözaltına alındı.
İngiltere Başbakanı Andy Burnham planın arkasında Tahran yönetiminin parmağı olduğuna işaret ederken, İran Dışişleri Bakanlığı suçlamaları reddederek İngiltere’nin Tahran Büyükelçisi’ni bakanlığa çağırıp nota verdi.
ABD envanterindeki 3 dev güç ve yeni nesil B-21
ABD Hava Kuvvetleri, küresel caydırıcılığını farklı kabiliyetlere sahip 3 ana bombardıman uçağı üzerinden yürütürken dördüncü modeli hizmete almaya hazırlanıyor:
- B-52H Stratofortress: Envanterdeki en yaşlı platform. 56 metrelik kanat açıklığıyla en büyük bombardıman uçağı olan B-52, seyir füzeleri ve nükleer mühimmat dahil yaklaşık 31 ton faydalı yük taşıyabiliyor.
- B-1B Lancer: Süpersonik hızlara ulaşabilen ve ses hızının 1,2 katına çıkabilen değişken geometrili (hareketli kanat) uçak, 34 tonluk konvansiyonel mühimmat kapasitesiyle öne çıkıyor. Nükleer mühimmat kabiliyeti bulunmayan bu model, Fairford’dan çekilen filoyu oluşturuyor.
- B-2 Spirit: Radara yakalanmayan “uçan kanat” tasarımlı hayalet uçak. Yalnızca 19 adedi aktif görevde bulunan B-2, 13,6 tonluk sığınak delici bombaları taşıyabilen yegane güç olarak stratejik hedeflere sızmada kullanılıyor.
- B-21 Raider: Test uçuşları süren yeni nesil hayalet bombardıman uçağının 2027 yılında filolara teslim edilmesi ve önümüzdeki 15 yıl içinde B-1B ile B-2’lerin yerini alması hedefleniyor.
Bombardıman uçaklarının ana merkezleri ve küresel rotasyon hatları
Stratejik bombardıman filolarının tamamı ana üs olarak ABD ana karasında 5 noktada konuşlanıyor: Louisiana’daki Barksdale ve Kuzey Dakota’daki Minot (B-52H), Teksas’taki Dyess ve Güney Dakota’daki Ellsworth (B-1B) ile Missouri’deki Whiteman (B-2).
En az 3 bin metrelik pist, yüksek güvenlikli mühimmat depoları ve özel bakım hangarlarına ihtiyaç duyan bu filolar, yurt dışı operasyonlarında Pasifik’teki Andersen (Guam) ve Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üslerini sıçrama tahtası olarak kullanıyor. Ayrıca “Bombardıman Görev Gücü” (Bomber Task Force) kapsamında İspanya (Moron), Norveç (Orland), Japonya (Misawa) ve Avustralya (Tindal) üslerine geçici intikaller gerçekleştiriliyor.
Gelişmiş havada yakıt ikmali kabiliyeti sayesinde bu uçaklar, üs transferine gerek kalmadan doğrudan ABD ana karasından havalanarak 30 saati aşan kesintisiz gidiş-dönüş sortileriyle kıtalararası hedefleri vurma kapasitesini koruyor.
