Avrupa Birliği (AB) dışişleri bakanları, önümüzdeki Pazartesi günü Brüksel’de düzenlenecek kritik toplantıda, İsrail yerleşim birimlerinden gelen ürünlerin ithalatına yönelik yasak önerisini masaya yatırıyor. Bölgedeki gerilimin tırmanması ve üye ülkelerden gelen yoğun baskı, bloğu bu adımı ciddi şekilde değerlendirmeye zorluyor.
Yasal Statü ve Üye Devletlerin Tutumu
Uluslararası hukuk nezdinde yasadışı kabul edilen yerleşim birimlerinden gelen ürünlere karşı; İrlanda, Hollanda ve İspanya gibi AB üyesi ülkeler halihazırda ulusal düzeyde çeşitli ticaret kısıtlamaları uygulamaya başladı. Şimdi ise bu tedbirlerin tüm AB genelinde ortak bir politikaya dönüştürülmesi hedefleniyor. Masadaki seçenekler arasında, yerleşim birimi menşeli ürünlere tam bir ithalat yasağı getirilmesi de yer alıyor.
Karar Mekanizmasındaki Çıkmaz
Brüksel’deki toplantıdan hukuki açıdan bağlayıcı kesin bir kararın çıkması beklenmese de oturum, AB içinde bu girişime yönelik siyasi iradeyi ölçmek için önemli bir gösterge olacak. Görüşmelerdeki en büyük düğüm ise oylama sisteminde yaşanıyor. Söz konusu kararın alınması için 27 üye ülkenin oybirliği mi gerekeceği, yoksa nitelikli çoğunlukla mı hareket edileceği konusu belirsizliğini koruyor. Özellikle Almanya ve İtalya’nın konu hakkındaki henüz netleşmemiş tutumları, bloğun ortak bir zeminde buluşmasını güçleştiriyor.
Öte yandan Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, geçtiğimiz ay yayımladığı raporda, 1967’den bu yana Batı Şeria’da yaşanan “en büyük yerinden edilme krizinin” arkasında yerleşim birimlerinin genişletilmesinin yattığını vurgulamıştı. AB içindeki bu bölünmüş yapı, İsrail-Filistin meselesine karşı tek sesli bir dış politika geliştirilmesinin önündeki en büyük engellerden biri olmaya devam ediyor.
