Sosyal medya algoritmalarının sunduğu akışlar ve dijital baskılar arasında kalan genç Müslümanlar, inanç ve kimlik inşasında kritik bir dönemeçten geçiyor. Katar Vakfı (Qatar Foundation) tarafından düzenlenen “Kıyade: Müslüman Gençliğin Beklentileri ve Gelişimi” başlıklı konferansın ikinci oturumunda, “Bugün Müslüman gençliğin bilincini kim şekillendiriyor?” sorusu masaya yatırıldı. 17-24 yaş aralığındaki 1300’den fazla gencin katıldığı etkinlikte kimlik, inanç, yapay zeka ve dijitalleşmenin psikolojik boyutları ele alındı.
Konferansta söz alan öğrenciler, akıllı telefonların çevrelerindeki insanlardan daha güçlü bir yönlendirme gücüne sahip olduğunu ifade etti. Lise öğrencisi Abdullah Muhammed el-Berri, “Korkum kendi arattığım şeylerden değil, telefonun ve algoritmaların önüme çıkarmayı seçtiği fikirlerden kaynaklanıyor” diyerek zaman yönetimindeki risklere dikkat çekti. Kız lisesi öğrencisi Hiyam Adil Ubeyd ise dijital ortamın geniş fırsatlar sunmasının yanı sıra durmaksızın başkalarıyla kıyaslanma ve her alanda aynı anda başarılı olma baskısı yarattığını belirtti.
Aile ve yapay zeka arasındaki denge
Yaqeen İslami Araştırmalar Enstitüsü Veri Çalışmaları Direktörü Dr. Osman Omarji, aile kurumunun gençlerin kimlik gelişiminde en belirleyici faktör olmayı sürdürdüğünü, ancak ebeveynlerin dijital çağın dinamiklerini kavraması gerektiğini kaydetti.
Yapay zekanın yaygınlaşmasıyla gençlerin rehberler ve aile büyükleri yerine doğrudan algoritmalara yöneldiğini vurgulayan Dr. Omarji, bu durumun eleştirel düşünme yetisini zayıflatabileceği ve nesiller arası bağı koparabileceği uyarısında bulundu.
Sanal kalabalıklar ve duygusal yabancılaşma
İtizan Danışmanlık ve Eğitim Merkezi Müdürü Dr. Hanan el-Kattan, dijital dünyada yüzlerce kişiyle çevrim içi temas kurmanın gerçek bir bağ oluşturmadığına işaret etti:
- İletişim ve derinlik: Sosyal ağlarda kurulan çok sayıda yüzeysel ilişki ile gerçek duygusal yakınlık arasındaki uçurum gençlerde yalnızlık hissini besliyor.
- Kıyas tuzağı: Başkalarının hayatlarının yalnızca en parlak anlarını izleyen gençler, kendi yaşamlarını eksik veya yetersiz algılayabiliyor.
- Duyguları tanımlama: Her geçici kaygı ve hüznün doğrudan psikolojik bir hastalık olarak yaftalanması yerine, hislerin doğru anlaşılması ve ekrandan uzak gerçek ilişkilere alan açılması gerekiyor.
Dini söylemde yenilenme ihtiyacı
İslami liderlik teorileri uzmanı Şeyh Ali Hammude ise dini değerlerin korunmasının dünyadan ve teknolojiden soyutlanmak anlamına gelmediğini ifade etti. Sağlam bir inanç bilincine sahip olan bireyin toplumla aktif etkileşim kurabileceğini belirten Hammude, gençlere hitap eden dini söylemin modern çağın gereksinimlerine göre güncellenmesi gerektiğini vurguladı.
Hammude, gençlerin fıkhi bir kuralı sorarken arka planda adalet, özgürlük ve hayatın gayesi gibi temel varoluşsal arayışlar içinde olabileceğini, bu nedenle soru sormaya imkan tanıyan güvenli tartışma zeminlerinin güçlendirilmesinin şart olduğunu kaydetti.
