Devrik Esed rejiminin sona ermesinin ardından Şam yönetimi ile Avrupa Birliği (AB) arasında benzeri görülmemiş bir diplomatik ve ekonomik açılım süreci yaşanıyor. Rejim döneminde uygulanan yaptırımların aşamalı olarak kaldırılması, karşılıklı büyükelçiliklerin yeniden faaliyete geçmesi ve üst düzey temasların sıklaşması, Şam ile Brüksel hattında yeni bir iş birliği zeminini şekillendiriyor.
Danimarka’nın Şam Büyükelçiliği’ni 14 yıl aradan sonra ağustos ayı sonunda yeniden açması normalleşmenin somut adımlarından biri olurken, Suriye Dışişleri Bakanı Esed eş-Şeybani ilişkilerin hızlı bir ivme kazandığını ve halkın barış ile yeniden inşa döneminde Avrupa’nın desteğine ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.
Şam’da 16 Avrupa misyonu: Diplomatik trafik zirvede
Suriye Dışişleri Bakanlığı Avrupa İşleri Dairesi Başkanı Sali Şevbat, Suriye-Avrupa ilişkilerinin halihazırda “zirve noktasına” ulaştığını bildirdi. Şam’da şu anda 16 Avrupa diplomatik temsilciliğinin faaliyet gösterdiğini belirten Şevbat, önümüzdeki günlerde daha önce hiç misyonu bulunmayan bazı Avrupa ülkelerinin de başkente heyet göndereceğini ifade etti.
Şevbat, önceliklerinin Avrupa diplomatik birliklerinin tam kadro Şam’a dönmesi ve Suriye’nin Avrupa’daki 17 diplomatik misyonunun etkinliğini artırmak olduğunu, tüm sürecin ulusal toparlanma önceliklerine göre yürütüldüğünü kaydetti.
Avrupa’nın temel şartları ve bölgesel dengeler
Siyasi analistler, Avrupa’nın Şam’daki yeni yönetime gösterdiği ilginin arka planında güvenlik, enerji ve jeopolitik çıkarların yattığına dikkat çekiyor:
- Sınır güvenliği ve uyuşturucu trafiği: Eski rejimin kontrolündeki captagon ticaretinin çökmesi ve İran destekli milis grupların sahadan uzaklaşması Brüksel için hayati bir kazanım olarak görülüyor.
- Reform ve kapsayıcılık: AB tarafı tam iş birliği için iç istikrar, hukukun üstünlüğü, azınlık haklarının korunması ve çoğulcu bir siyasi yapının inşasını şart koşuyor.
- Sığınmacı dosyası: Avrupa kamuoyunu baskılayan Suriyeli sığınmacıların güvenli geri dönüşü ana gündem maddeleri arasında yer alsa da uzmanlar Avrupa’ya yerleşmiş nüfusun en fazla yüzde 20’sinin geri dönebileceğini öngörüyor.
Yeniden inşa ve stratejik yatırım potansiyeli
Suriye İktisatçılar Birliği Başkanı Muhammed el-Bekkur, Suriye’nin Avrupa sermayesi için kritik bir yatırım üssüne dönüşebileceğini vurguladı. Güven ortamı, sermaye transferi garantileri ve şeffaf bir bankacılık altyapısının kurulması halinde ülkenin stratejik konumuyla Avrupa, Akdeniz ve Arap dünyası arasında önemli bir köprü işlevi göreceği belirtildi.
Avrupa sermayesi için elektrik şebekeleri, lojistik limanlar, telekomünikasyon, ilaç ve yenilenebilir enerji gibi alanlar en cazip sektörler olarak öne çıkıyor. Şam yönetiminin kapsamlı bir uluslararası donörler konferansı ve net bir ekonomik yol haritası belirlemesiyle birlikte iki taraf arasındaki stratejik entegrasyonun daha da hızlanması bekleniyor.
