Avrupa genelinde kiliseye bağlı kurumlara ve ruhban okullarına katılım hızla erirken, Katolik dünyasının imdadına sürpriz bir coğrafya yetişti. Nüfusunun büyük çoğunluğu Müslüman olan Endonezya’nın Flores Adası, Katolik Kilisesi’nin dünya çapındaki en büyük rahip kaynağı haline gelerek tarihi bir dönüşüme imza atıyor.
İngiliz The Economist dergisinin adadan aktardığı saha raporuna göre, Ledalero bölgesinde bulunan Aziz Pavlus Büyük Ruhban Okulu, yetiştirdiği din adamı sayısıyla dünyadaki benzer birçok kurumu geride bıraktı. Buradan mezun olan genç din adamları, cemaatleri rahipsiz kalan Avrupa’dan Afrika kıtasına kadar geniş bir coğrafyada görev almaya başladı.
Misyonerliğin yönü tersine döndü
Flores Adası’nın yükselişi, yüzyıllar süren sömürge ve misyonerlik tarihinin tam tersine akması anlamına geliyor. 16. yüzyılda Portekizli denizciler ve Avrupalı misyonerler aracılığıyla Katoliklikle tanışan ada, günümüzde tam aksine kendi yetiştirdiği din adamlarını misyonerlerin anavatanı olan Avrupa’ya gönderiyor.
Papa Franciscus’un bazı ülkelerde ruhbanlık çağrısının “yok olma tehlikesiyle” karşı karşıya olduğunu vurgulayarak işaret ettiği küresel kriz, rakamlara da yansıyor:
- Endonezya: Ülkedeki ruhban okullarında eğitim gören öğrenci sayısı 4 bin 150’yi aşmış durumda.
- İrlanda: Bir zamanlar misyoner ihraç eden ülkede din adamlığına hazırlanan öğrenci sayısı 104’e kadar geriledi.
- Küresel Denge: Dünya genelinde Katolik nüfusu 1970’ten bu yana ikiye katlanarak 1,4 milyarı geçmesine rağmen, toplam rahip sayısı 400 bin bandında sabit kaldı. Ruhban adaylarının yüzde 60’ından fazlası artık Asya ve Afrika’dan çıkıyor.
Avrupa ve Kuzey Amerika’da yükselen sekülerleşme dalgası ile kilise içindeki cinsel istismar skandalları katılımı sıfırlarken, doğan boşluk “tersine misyonerlik” ile telafi edilmeye çalışılıyor.
Müslüman çoğunluk içinde Katolik bir ada
Yaklaşık 2 milyon nüfusa sahip Flores Adası, genel Endonezya profilinden oldukça farklı bir demografik yapı sergiliyor. Ada nüfusunun yaklaşık yüzde 85’ini Katolikler oluştururken, 2 bin 700’e yakın kilise bulunuyor. Yüzyıllardır adada varlık gösteren Müslüman nüfus ise toplamın onda birini aşıyor.
İki inanç grubu arasında derinleşen evlilik ve akrabalık bağları ile Endonezya’nın bir arada yaşama felsefesi olan “Pancasila” ilkeleri, adada güçlü bir hoşgörü iklimi yaratmış durumda. Ailelerin bir tarafının oruç tutup diğer tarafının pazar ayinine katıldığı kültürel yapı, kurumların eğitim vizyonuna da yansıyor.
Yoksulluk ve kaliteli eğitim kapısı
Gençlerin ruhban okullarına yoğun ilgi göstermesi yalnızca dini inançla açıklanmıyor. Ada genelinde yüksek seyreden yoksulluk karşısında, sekiz yıllık kapsamlı bir program sunan bu enstitüler gençler için kurtuluş kapısı olarak görülüyor.
Felsefe ve ilahiyatın yanı sıra Latince, Arapça, Almanca ve İngilizce gibi dillerin öğretildiği yüksek standartlı eğitim, mezunlara yurt dışı seyahatleri ve istikrarlı bir yaşam fırsatı vadediyor. Pek çok aile, çocuklarının ileride rahip olmasını şart koşmadan yalnızca kaliteli bir eğitim alması için bu merkezlere başvuruyor.
Bireyselleşme ve sekülerleşme kapıda
Öte yandan kurum yöneticileri, bu benzersiz modelin sonsuza dek süremeyebileceği konusunda temkinli. Sekülerleşmenin, bireyselliğin ve alternatif kariyer yollarının adaya ulaşmasıyla birlikte ilginin gelecekte azalabileceği öngörülüyor.
Zorlu ve uzun süren sekiz yıllık eğitim süreci ile bekarlık yemini gibi ağır ruhbanlık şartları, adayların önemli bir kısmının resmi tören öncesinde eğitimden ayrılmasına neden oluyor.
