ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran limanlarına yönelik deniz ablukasının ilk 24 saatinde stratejik bir müdahaleye imza attı. Boş durumda seyreden ve İran’ın Kharg Adası’na doğru ilerleyen “Belma” adlı dev ham petrol tankeri, yapılan defaatle uyarılara rağmen rotasını değiştirmeyince Amerikan güçleri tarafından hedef alındı.
CENTCOM’dan yapılan açıklamada, tankerin bacasının Hellfire füzeleriyle vurulduğu bildirildi. Açık kaynak verilerine göre, Curaçao bayraklı tanker, Umman kıyılarından başlayıp Hürmüz Boğazı’nı geçerek İran kıyılarında Kharg Adası’na doğru ilerliyordu. Vurulmasının ardından tankerin rotasını adadan uzaklaştırdığı gözlemlendi.
Tankerin Geçmişi ve Yaptırım Zinciri
Analiz edilen denizcilik verileri ve ABD Hazine Bakanlığı kayıtları, “Belma”nın sıradan bir ticari gemi olmadığını ortaya koyuyor. Geminin kimlik bilgileri, karmaşık bir yaptırım ve isim değiştirme ağını gözler önüne seriyor:
-
İsim Değişiklikleri: Tanker daha önce “Bendigo” ve “Leonor” isimleriyle bilinmekteydi.
-
Yaptırımlar: ABD Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) kayıtlarına göre, gemi Ekim 2024’te yaptırım listesine alındı. Birleşik Arap Emirlikleri merkezli bir şirket tarafından yönetildiği belirtilen tanker, 2023 yılında İran Ulusal Tanker Şirketi ile bağlantılı olarak çok sayıda petrol transferi yapmakla suçlanıyor.
-
İran Bağlantısı: Veriler, tankerin Şubat 2025’te Kharg Adası’ndan 2 milyondan fazla varil İran petrolü yükleyerek Asya pazarlarına taşıdığını gösteriyor.
Navigasyon Verileri Ne Söylüyor?
“Marine Traffic” ve “Kepler” gibi platformlardan elde edilen veriler, tankerin Hürmüz Boğazı’nı geçtikten sonra İran kıyılarını takip ederek Kharg Adası yakınlarına kadar geldiğini doğruluyor. CENTCOM’un müdahalesi, tankerin bu stratejik rotadaki hareketliliğini durdurmayı başardı.
Abluka Altında Stratejik Deniz Trafiği
ABD’nin bu operasyonu, İran limanlarına giriş-çıkış yapan tüm ticari trafiği hedef alan yeni deniz ablukasının bir parçası. Bölgedeki hareketlilik oldukça dikkat çekici:
-
Önceki Abluka Etkisi: 13 Nisan – 18 Haziran 2025 tarihleri arasındaki önceki abluka döneminde, ABD güçleri 140’tan fazla gemiyi yeniden yönlendirmiş, 9 gemiye ise müdahale etmek zorunda kalmıştı.
-
İnsani Yardım İstisnası: ABD yönetimi, insani yardımla bağlantılı olduğu kanıtlanan 50’den fazla geminin geçişine ise izin verdiğini açıklamıştı.
Bu son olay, Washington’ın İran’ın petrol ihracatını engelleme konusundaki kararlılığını gösterirken, Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin seyrini belirleyecek yeni bir aşamayı temsil ediyor. Operasyonda tankerin boş olması ve sadece baca kısmının hedeflenmesi, Amerikan güçlerinin doğrudan batırma yerine “caydırma” stratejisini ön planda tuttuğunu gösteriyor.
